نرخ بازگشت سرمایه (return on investment)

دسته‌‌بندی: مالی و اقتصاد

معادل ROI نرخ بازگشت سرمایه (Return on Investment) است. این نسبت سود حاصل از سرمایه‌گذاری را در قالب درصدی از هزینه‌ی اولیه به شما نشان می‌دهند. نرخ بازگشت سرمایه (ROI) بصورت درصدی از هزینه‌ی خرید محاسبه می‌شود و به سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد در پروژه X چقدر سود بدست آورده‌اند. بنابراین این نسبت برای ارزیابی چگونگی عملکرد سرمایه‌گذاری در اندازه‌های متفاوت از این نسبت استفاده می‌شود.

بطور مثال نرخ بازگشت سرمایه در سرمایه‌گذاری در بورس را می‌توان با سرمایه‌گذار دیگر در زمینه املاک مقایسه کرد. در مقایسه دو نرخ بازگشت سرمایه، نوع سرمایه‌گذاری مهم نیست، زیرا در محاسبه ROI فقط به هزینه‌ها و سود هر سرمایه‌گذاری توجه می‌شود.

محاسبه ROI یکی از پرطرفدارترین نسبت‌ها در سرمایه‌گذاری است، مدیران از این نسبت برای مقایسه عملکرد در تجهیزات سرمایه‌ای استفاده می‌کنند و از طرف دیگر سرمایه‌گذاران با این نرخ تشخیص می‌دهند کدامیک از سهام خریداری شده بازگشت سرمایه بهتری برایشان داشته است.

فرمول نرخ بازگشت سرمایه

نرخ بازگشت سرمایه، با کم کردنِ هزینه از درآمد کل و تقسیم آن بر هزینه‌ی کل محاسبه می‌شود.

تعریف نرخ بازگشت سرمایه

محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI) به سادگی انجام می‌شود اما در عین حال می‌تواند پیچیده باشد. زیرا هزینه‌ و درآمد کل برای هر فرد می‌تواند متفاوت باشد. شاید برای یک مدیر، به جای درآمد و هزینه در این فرمول، فروش خالص و هزینه‌ی کالای فروخته شده مطرح باشد.
یا یک سرمایه‌گذار که دید جهانی‌تری دارد، از کل فروش و همه هزینه‌‌هایی که در فرایند تولید و فروش محصول پرداخت شده‌اند استفاده کند.

پس هیچ معادله‌ی استاندارد و واحدی برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI) وجود ندارد. مهم دانستن این نکته مهم است که سودها درصدی از درآمد هستند. برای درک صحیح نسبت (ROI)، باید بفهمید که چه درآمدها و هزینه‌هایی در این معادله استفاده می‌شوند.

مثال برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI)

گفتیم که معادله‌ی استانداردی برای محاسبه‌ی نرخ بازگشت سرمایه وجود ندارد. حال بیاییم بدون ورود به بخش‌های هزینه و درآمد، نگاهی به فرمول اولیه بیندازیم. بیایید یک سرمایه‌گذار را در بورس در نظر بگیریم. شهرام در کار خرید و فروش سهام است و روی سهام شرکت‌های کوچک متمرکز است، یعنی سهام شرکت‌هایی که کوچک هستند، سرمایه کمی دارند و معمولا هم دارای ریسک بالایی هستند را معامله می‌کند.

او با پذیرش یک ریسک زیاد، سال گذشته 500 سهم، هر کدام به ارزش 1000 تومان از سهام یک شرکت فلزی را خریداری کرد. امروز و پس از گذشت یک سال، ارزش هر سهم آن در بازار 3500 تومان است. شهرام سهامش را می‌فروشد و از فرمول محاسبه‌ی نرخ بازگشت سرمایه برای محاسبه‌ی عملکرد سرمایه‌گذاری‌اش استفاده می‌کند.

فرمول نرخ بازگشت سرمایه

همان‌طور که می‌بینید، نرخ بازگشت سرمایه‌ی شهرام 2.5 یا 250 درصد است. این یعنی به ازای هر 1000 تومانی که در شرکت فلزی سرمایه‌گذاری کرده، 2500 تومان سود به دست آورده است. این سرمایه‌گذاری فوق‌العاده خوبی بوده، چون سرمایه‌ی اولیه را 2.5 برابر کرده است.

حالا بیایید انتخاب مناسب شهرام در سرمایه‌گذاری در بورس را با انتخاب دیگر او برای سرمایه‌گذاری در شرکت تجهیزات پزشکی مقایسه کنیم. در این سرمایه‌گذاری، فرض کنید شهرام 100 سهم، هر کدام به ارزش 1000 تومان خرید و هر سهم را 1250 تومان فروخت.

مثال فرمول نرخ بازگشت سرمایه

در این خرید، نرخ بازگشت سرمایه‌ی شهرام تنها 25 درصد بود. البته این هم بازگشت سرمایه‌ی خوبی است، اما با سرمایه‌گذاری روی سهام فلزی، قابل مقایسه نیست.

نتیجه

در صورت مثبت بودن نرخ بازگشت سرمایه‌، می‌توان آنرا بازگشت خوبی قلمداد کرد. مثبت بودن ROI، یعنی کل هزینه‌ی سرمایه‌گذاری به علاوه‌ی مقداری سود، به سرمایه‌گذار بازگشته است. نرخ بازگشت سرمایه‌ی منفی یعنی درآمد آن‌قدر نبوده که کل هزینه‌ها را پوشش دهد. پس نرخ بازگشت سرمایه هر قدر بالاتر باشد، بهتر است.
این نسبت، ارزش زمانیِ پول را در نظر نمی‌گیرد. البته برای خرید و فروش ساده‌ی سهام این حقیقت آن‌قدرها اهمیت پیدا نمی‌کند، اما برای محاسبه‌ی دارایی ثابتی مثل ساختمان یا خانه که هر سال به ارزش آن افزوده می‌شود، بسیار مهم است. به همین خاطر است که وقتی دریافتی‌های این فرمول را نسبت به ارزش فعلی محاسبه می‌کنیم، معمولا مقدار آن تغییر می‌کند.

 

این اصطلاح در واژه‌نامه جامع بورسینس منتشر شده است.اصطلاحات دیگر را ببینید...

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

اموزش بورس