اهرم (Leverage)

دسته‌‌بندی: مالی و اقتصاد

در دنیای مالی و سرمایه‌گذاری، اهرم (به انگلیسی Leverage) از استفاده‌ی پول قرض گرفته شده به عنوان منبع مالی سرمایه‌گذاری به منظور گسترش پایه‌ی دارایی شرکت و ایجاد بازده سرمایه‌گذاری، حاصل می‌شود.

اهرم، یک راهبرد سرمایه‌گذاری است که وام‌ها یا ابزار‌های مالی مختلفی را به کار می‌گیرد تا پتانسیل بازده سرمایه‌گذاری را افزایش دهد.

اهرم همچنین می‌تواند به بدهی یک شرکت که برای تأمین مالی دارایی‌ها استفاده می‌شود، اشاره کند.

وقتی بگوییم یک شرکت، دارایی یا سرمایه‌گذاری، اهرم بالایی دارد، به این معنا است که بدهی‌های این واحد، از حقوق صاحبان سهامش بیشتر است.

حقوق صاحبان سهام، باقی‌مانده‌ی منافع مالکین از دارای‌های شرکت (با کسر بدهی‌ها) را نشان می‌دهد.

نکته: اهرم، بازده احتمالی را تقویت می‌کند. دقیقاً مانند میله اهرمی که کمک می‌کند وزنه سنگینی را حرکت دهیم.

درک اهرم

اهرم، به‌کار‌گیری بدهی (سرمایه‌ی وام گرفته شده) به منظور انجام یک سرمایه‌گذاری یا پروژه است.

هدف، چند برابر کردن بازده بالقوه‌ی پروژه در نظر گرفته می‌شود. اهرم، همچنین، در صورت افت سرمایه‌گذاری، پتانسیل ریسک منفی را نیز چند برابر می‌کند.

مفهوم اهرم توسط سرمایه‌گذاران و شرکت‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

سرمایه‌گذاران و معامله‌گران در بازارهای مالی از اهرم برای افزایش چشم‌گیر بازده‌هایی که می‌تواند در یک سرمایه‌گذاری حاصل شود، استفاده می‌کنند.

آن‌ها با استفاده از ابزار‌های مالی مانند قرار‌داد‌های اختیار معامله (آپشن)، قرار‌داد‌های آتی و حساب‌های مارجین، برای سرمایه‌گذاری‌های خود اهرم مالی کسب می‌کنند.

شرکت‌ها می‌توانند برای تأمین مالی دارایی‌های خود از اهرم استفاده کنند.

به عبارتی دیگر، شرکت‌ها می‌توانند به جای صدور سهام برای افزایش سرمایه، از سرمایه‌گذاری بدهی (استفاده از وام در سرمایه‌گذاری) در عملیات تجاری خود استفاده کنند.

سرمایه‌گذارانی که با استفاده‌ی مستقیم از اهرم راحت نیستند، راه‌های متنوعی برای استفاده‌ی غیر‌مستقیم از آن پیش رو دارند.

آن‌ها می‌توانند بدون افزایش هزینه‌، در شرکت‌هایی که از اهرم برای تأمین مالی یا گسترش عملیات‌های خود بهره می‌برند، سرمایه‌گذاری کنند.

نکات کلیدی

  • اهرم به استفاده از بدهی (سرمایه‌ی قرض گرفته شده) برای تقویت سود یک سرمایه‌گذاری یا پروژه اشاره دارد.
  • سرمایه‌گذاران از اهرم برای چند برابر کردن قدرت خرید خود در بازار استفاده می‌کنند.
  • شرکت‌ها برای تأمین مالی دارایی‌ها خود از اهرم استفاده می‌کنند: شرکت‌ها می‌توانند به جای صدور سهم برای کسب سرمایه، از بدهی‌ها برای سرمایه‌گذاری در عملیات تجاری و افزایش سود سهامداران خود بهره ببرند.

تفاوت میان اهرم و مارجین

اگرچه این دو مفهوم با یکدیگر مرتبط به نظر می‌رسند (هر دو شامل قرض گرفتن هستند)؛ اما با هم یکسان نیستند.

اهرم به استفاده از بدهی اشاره دارد ولی مارجین، بدهی یا وامی است که شرکت برای سرمایه‌گذاری در سایر ابزار‌های مالی از آن استفاده می‌کند.

یک حساب مارجین، به شما این امکان را می‌دهد تا برای خرید سهام، آپشن یا قرار‌داد‌های آتی، وامی با نرخ سودی مشخص از کار‌گزار دریافت کنید تا بتوانید بازده قابل ملاحظه‌ای کسب کنید.

شما می‌توانید برای ایجاد اهرم، از مارجین استفاده کنید.

مثال‌هایی از اهرم

شرکتی، با جمع‌آوری ۵ میلیون دلار از سرمایه‌گذاران شکل گرفته است. حقوق صاحبان سهام این شرکت ۵ میلیون دلار است.

این همان مقدار پولی است که شرکت می‌تواند برای عملیات خود از آن استفاده کند.

اگر شرکت با وامی ۲۰ میلیونی تأمین مالی صورت دهد، ۲۵ میلیون دلار برای سرمایه‌گذاری در عملیات تجاری و در نتیجه فرصت‌های بیشتری برای بالا بردن حقوق صاحبان سهام وجود خواهد داشت.

برای نمونه، یک اتومبیل‌سازی می‌تواند به منظور ساخت یک کارخانه‌ی جدید، وام بگیرد. کارخانه‌ی جدید، این شرکت را قادر می‌سازد تا تعداد اتومبیل‌های تولیدی خود را افزایش داده و در نتیجه سود بیشتری کسب کند.

ملاحظات ویژه

فرمول‌های اهرم

سرمایه‌گذاران می‌توانند از طریق تجزیه و تحلیل تراز‌نامه، بدهی‌ها و حقوق صاحبان سهام شرکت‌های مختلف را مطالعه کرده و در شرکت‌هایی سرمایه‌گذاری کنند که اهرم را در کسب‌و‌کار خود به کار می‌گیرند.

آماری مانند بازده حقوق صاحبان سهام، نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام و بازده سرمایه به کار گرفته شده به سرمایه‌گذاران کمک می‌کنند تا تشخیص دهند که سرمایه‌ی شرکت چگونه کسب شده و چه مقدار از آن سرمایه، وام گرفته شده است.

برای ارزیابی صحیح این موارد، خوب است در نظر داشته باشید که اهرم انواع مختلفی مانند عملیاتی، مالی و ترکیبی را شامل می‌شود.

تحلیل‌های بنیادی از درجه اهرم معاملاتی استفاده می‌کنند.

درجه اهرم معاملاتی را می‌توان از تقسیم درصد تغییر درآمد شرکت به ازای هر سهم بر درصد تغییر سود پیش از بهره و مالیات طی یک دوره، به دست آورد.

به طور مشابه، می‌توان با تقسیم سود قبل از بهره و مالیات شرکت بر درآمد قبل از بهره و مالیات منهای بهره هزینه‌ها ، درجه‌ اهرم معاملاتی را به دست آورد.

درجه اهرم عملیاتی بالا‌تر، به معنای سطح بالا‌تری از نوسان در سود هر سهم (EPS) است.

مدل دوپونت (DuPont)، از «ضریب حقوق صاحبان سهام» برای اندازه‌گیری اهرم مالی استفاده می‌کند.

می‌توان با تقسیم دارایی کل شرکت بر کل حقوق صاحبان سهام، ضریب حقوق صاحبان سهام را به دست آورد. سپس، با ضرب سه عامل: گردش کل دارایی، حاشیه سود خالص و ضریب حقوق صاحبان سهام در یکدیگر، بازده حقوق صاحبان سهام را به دست آورده و درجه‌ی اهرم مالی را از آن نتیجه می‌گیریم.

برای مثال، اگر یک شرکت سهامی عام ۵۰۰ میلیون دلار دارایی کل داشته باشد و ۲۵۰ میلیون دلار ارزش حقوق صاحبان سهام این شرکت باشد، ضریب حقوق صاحبان سهام، ۲.۰ خواهد بود. (۲۵۰ میلیون / ۵۰۰ میلیون)

این موضوع نشان می‌دهد که شرکت فوق، نیمی از کل دارایی‌های خود را از طریق حقوق صاحبان سهام تأمین کرده است. از همین رو، ضریب حقوق صاحبان سهام بیشتر، حاکی از اهرم مالی بالا‌تر است.

اگر بررسی و مطالعه‌ی تحلیل‌های بنیادین طولانی و اساسی، به مذاق شما خوش نمی‌آید، می‌توانید صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک یا صندوق‌های قابل معامله‌ای که از اهرم استفاده می‌کنند را در نظر بگیرید.

صندوق سرمایه‌گذاری مشترک، گونه‌ای از نهاد مالی است که وجوه دریافتی از سرمایه‌گذاران را در مجموعه‌ای از اوراق بهادار سرمایه‌گذاری می‌کند. هر سرمایه‌گذار به نسبت سهم خود در مجموعه، از سود یا ضرر حاصل از این سرمایه‌گذاری سهم می‌برد. درباره صندوق‌های سرمایه‌گذاری اینجا بخوانید

صندوق قابل معامله، گونه‌ای از صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک است که امکان پیروی از بازده یک شاخص معین را ارائه می‌کند. سهام این صندوق‌ها مانند سهام شرکت‌های عمومی، در بورس اوراق بهادار قابل معامله است. درباره صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) اینجا بخوانید

با به‌کار‌گیری این ابزار‌ها، می‌توانید تحقیقات و تصمیمات مربوط به سرمایه‌گذاری را به متخصصان محول کنید.

معایب اهرم

اهرم ابزاری پیچیده و چند‌منطوره است.

این امر، عالی به نظر می‌رسد و در واقع استفاده از اهرم می‌تواند بسیار سود‌آور باشد؛ اما عکس این موضوع نیز صادق است. اهرم، هر دو سود و ضرر را بیشتر می‌کند.

اگر یک سرمایه‌گذار از اهرم برای ایجاد یک سرمایه‌گذاری استفاده کند و این سرمایه‌گذاری بر خلاف پیش‌بینی سرمایه‌گذار پیش رود، زیان او از زمانی که از اهرم استفاده نشده باشد، بسیار بیشتر خواهد بود.

به همین خاطر، سرمایه‌گذاران معمولاً در ابتدای کار خود، از به‌کار‌گیری اهرم اجتناب می‌کنند تا زمانی که به تجربه‌ی لازم دست پیدا کنند.

در دنیای تجارت، یک شرکت می‌تواند از اهرم برای توسعه‌ی سرمایه‌ی سهام‌دار استفاده کند؛ اما اگر این عمل موفقیت‌آمیز نباشد، بهره هزینه‌ها و ریسک اعتباری پیش‌فرض، ارزش سهام‌دار را نابود خواهد کرد.

این اصطلاح در واژه‌نامه جامع بورسینس منتشر شده است.اصطلاحات دیگر را ببینید...

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

نام شرکتویژگی‌هاامتیاز
کارگزاری آگاه
  • ارائه خدمات متمایز در قالب باشگاه مشتریان
  • سامانه معاملاتی اختصاصی و کاربرپسند
  • امکان دریافت اعتبار معاملاتی
  • امکان دریافت وام قرض‌الحسنه برای معاملات
  • امکان ثبت‌نام آنلاین برای کد بورسی
ثبت نام در بورس

اموزش بورس