ذخیره مطالبات مشکوک الوصول (Bad debt reserve)

قطعا درباره فروش نسیه چیزهایی شنیده‌اید. فروش نسیه هم می‌تواند برای فروشنده مفید باشد و هم می‌تواند برای فروشنده هزینه‌بر باشد.

گاهی ممکن است مشتریان توانایی پرداخت فوری وجه نقد را نداشته باشند و مجبور شوند خرید خود را به صورت نسیه انجام دهند. هزینه، زمانی به وجود می‌آید که واحد تجاری مذکور در وصول مطالبات، ناتوان باشد. از نظر حسابداری، نام این هزینه “هزینه مطالبات مشکوک الوصول” یا “هزینه مطالبات سوخت شده” نام دارد.

در واقع؛ ذخیره مطالبات مشکوک الوصول (Bad debt reserve)، میزان ذخیره‌ای که براساس روش‌های متداول و پذیرفته شده حسابداری در خصوص مطالبات و اسناد دریافتنی در حساب‌ها ایجاد می‌گردد را نشان می‌دهد. به هنگام ایجاد ذخیره جهت مطالبات مشکوک الوصول و همچنین سوخت مطالبات مزبور این حساب مـورد ثبت قرار می‌گیرد.

در حسابداری یک دیدگاه محافظه‌کارانه وجود دارد که سعی می‌شود مطالباتی که مشکوک به وصول آنها هستیم شناسایی کنیم و ذخیره‌ای را از این بابت در حساب‌ها منظور نماییم که به آن ذخیره مطالبات مشکوک الوصول گویند.

اقلام قابل درج در این حساب بشرح زیر می‌باشند:

  • بستانکار: مبالغ مربوط به ایجاد ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول در این حساب بستانکار و حساب هزینه مطالبات مشکوک الوصول بدهکار می‌گردد.
  • بدهکار: مبالغ مربوط به مطالبات مشکوک الوصول و لاوصول در این حساب بدهکار و متقابلا حساب‌های دریافتنی تجاری بستانکار می‌گردد.

اهمیت مطالبات مشکوک الوصول

هرچه برآورد مطالبات مشکوک الوصول صحیح‌تر انجام شود، اطلاعات موجود در صورت‌های مالی، قابل اعتمادتر خواهد بود.

میزان هزینه مطالبات مشکوک الوصول؛ به کارایی بخش اعتبارات، حجم فروش نسیه و تلاش بخش وصول مطالبات بستگی دارد.

روش‌های ثبت مطالبات مشکوک الوصول

براساس اصل محافظه‌کاری و اصل تطابق هزینه‌ها با درآمدها در حوزه حسابداری، قسمتی از حساب‌های دریافتنی (مطالبات) که نسبت به وصول آن‌ها در آینده مشکوک هستیم، شناسایی شده و ثبت‌های حسابداری مربوط به آن را در دفاتر وارد می‌کنیم.

حسابداران برای ثبت مطالبات مشکوک الوصول در دفاتر از دو روش استفاده می‌کنند :

  1. روش حذف مستقیم
  2. روش ایجاد ذخیره
  • روش حذف مستقیم: این روش زمانی مورد استفاده حسابداران قرار می‌گیرد که نسبت به غیرقابل وصول بودن مطالبات در آینده اطمینان کامل دارند و هیچ شک و شبهه‌ای وجود ندارد. در این روش لازم است تا آن قسمت از مطالبات غیرقابل وصول را با بدهکار کردن حساب هزینه مطالبات سوخت شده و بستانکار کردن حساب‌های دریافتنی، از دفاتر خارج کنیم.
  • روش ایجاد ذخیره: این روش زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که نسبت به وصول قسمتی از مطالبات در آینده مشکوک هستیم و احتمال می‌دهیم که این مطالبات را نتوانیم وصول کنیم. در این صورت با ایجاد ذخیره به وسیله بدهکار کردن حساب هزینه مطالبات مشکوک الوصول و بستانکار کردن حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، ثبت‌های مربوطه را در دفاتر انجام می‌دهیم.

توجه داشته باشید که حساب ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، یک حساب دائمی با ماهیت بستانکار است که در پایان هر دوره مالی، مانده این حساب در ترازنامه در زیر حساب‌های دریافتنی نشان داده شده و از حساب‌های دریافتنی کسر خواهد شد.

روش‌های شناسایی مطالبات مشکوک الوصول 

  • روش تجزیه سنی: در این روش، حسابدار باید تمامی حساب‌های دریافتنی را براساس تاریخ سررسید، در یک جدول مرتب کرده و از حساب‌هایی که مدت زمان کمتری از تاریخ سررسید آن‌ها گذشته یا هنوز تاریخ سررسیدشان نرسیده، با درصد کمتری به عنوان مطالبات مشکوک الوصول شناسایی کند. اما از حساب‌هایی که از تاریخ سررسیدشان مدت زمان بیشتری گذشته، باید با درصد بیشتری به عنوان مطالبات مشکوک الوصول شناسایی کرده و در دفاتر ثبت کند.
  • روش درصدی از فروش‌های نسیه: در این روش؛ حسابدار باید براساس تجربه خود در هر دوره مالی، درصدی از مانده حساب فروش نسیه خالص را به عنوان مشکوک الوصول شناسایی کرده و در دفاتر ثبت نماید.
  • روش درصدی از مانده حساب‌های دریافتنی: در این روش؛ حسابدار باید براساس تجربه خود در هر دوره مالی، درصدی از مانده حساب‌های دریافتنی را به عنوان مشکوک الوصول شناسایی کرده و در دفاتر ثبت نماید.
  • روش بررسی موردی: در این روش؛ حسابدار باید تمام حساب‌های دریافتنی را بررسی نموده و آن قسمت از حساب‌ها که مشکوک الوصول می‌باشند را در دفاتر ثبت نماید. لازم به ذکر است که این روش، زمانی مفید است که تعداد حساب‌های دریافتنی کم و محدود باشد.

بیشتر بخوانید: منظور از وصول مطالبات سوخت شده یا غیر قابل وصول چیست؟

قانون مالیات برای این نوع مطالبات چگونه است؟

براساس ماده 148 قانون مالیات‌های مستقیم؛ مطالبات مشکوک الوصول جزو هزینه‌های قابل قبول مالیاتی بوده و بایستی شرایط زیر را داشته باشند:

  • باید احتمال قوی برای وصول نشدن مطالبات وجود داشته باشد.
  • مطالبات باید در راستای فعالیت سازمان باشند.
  • باید وضعیت وصول و عدم وصول در دفتر موسسه ثبت شود.
  • لازم است میزان ذخیره مطالبات مشکوک الوصول برای هر مشتری به طور جداگانه مشخص شده و اسناد و مدارک مربوط به این مطالبات به طور کامل موجود باشد.

سخن پایانی

  • ذخیره مطالبات مشکوک الوصول، جزء حساب‌های کاهنده دارایی‌ها می‌باشد و در صورت‌های مالی بایستی از حساب‌های دریافتنی کسر و خالص آن منعکس گردد. به همین دلیل حساب آن در گروه دارایی‌های جاری طبقه‌بندی و انعکاس یافته است.
  •  در صورتی که شرکت موفق شود تمام یا قسمتی از مطالبات سوخت شده را وصول نماید؛ بایستی ابتدا معادل مبلغ وصول شده حساب ” ذخیره مطالبات مشکوک الوصول “ بستانکار و حساب مربوطه در سر فصل ” حساب‌های دریافتنی تجاری ” بدهکار گردد و سپس با مبلغ دریافتی تسویه شود .
  • در صورتی که از روش حذف مستقیم در رابطه با سوخت مطالبات استفاده شود، طریقه اشاره شده بشرح بند 2 فوق که با روش ذخیره منطبق باشد مورد ندارد و بایستی به هنگام سوخت مطالبات مبلغ مربوطه از حساب‌ها خارج و به عنوان مطالبات سوخت شده در حساب انعکاس یابد.
این اصطلاح در واژه‌نامه جامع بورسینس منتشر شده است.سایر اصطلاحات و واژه‌های اقتصادی و مالی را ببینید ...

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

نام شرکتویژگی‌هاامتیاز
کارگزاری آگاه
  • ارائه خدمات متمایز در قالب باشگاه مشتریان
  • سامانه معاملاتی اختصاصی و کاربرپسند
  • امکان دریافت اعتبار معاملاتی
  • امکان خرید آنلاین صندوق‌های سرمایه‌گذاری
  • امکان ثبت‌نام آنلاین برای کد بورسی
ثبت نام در بورس

برای سرمایه‌گذاری و معامله موفق، نیاز به آموزش دارید. خدمات آموزشی زیر از طریق کارگزاری آگاه ارائه می‌شود:

نام خدماتویژگی‌ها
دوره‌های آموزشی تحلیل تکنیکال (تحلیل نموداری)
  • دوره‌های حضوری + غیرحضوری
  • شناخته‌شده‌ترین اساتید
  • در سطح مقدماتی، متوسط و پیشرفته
  • ارائه مدرک معتبر گذراندن دوره

عناوین مطلب

جدیدترین واژه‌ها و اصطلاحات

سیستم معاملات جایگزین
سیستم معاملات جایگزین (به انگلیسی Alternative Trading System) یک محل معاملاتی است که نسبت به صرافی‌ها...
اسپرد تقویم
اسپرد تقویم (به انگلیسی Calendar Spread) نوعی استراتژی معاملات اختیار دو پایه‌ای است که در آن یک سرمایه...
شاخص سویینگ تجمعی
شاخص سویینگ تجمعی (به انگلیسی Accumulative Swing Index یا ASI) یکی از شاخص‌های خط روند (Trendline) است....
چرخه تجاری
چرخه تجاری یا چرخه کسب و کار (به انگلیسی Business Cycle) شامل دوره‌هایی از رشد و رکود اقتصاد یک کشور...
حاشیه سود خالص
حاشیه سود خالص (به انگلیسی Net Profit Margin) شرکت، یکی از نسبت‌های ‌سودآوری است که از طریق‌ تقسیم‌کردن...
کف قیمت
کف قیمت (به انگلیسی All Time Low یا ATL) یکی از مهم‌ترین اصطلاحات بازارهای مالی و کریپتو است. کف قیمت...
عرضه اولیه فارم
عرضه اولیه فارم (به انگلیسی Initial Farm Offering یا IFO) در واقع روشی برای افزایش دارایی یک پروژه دیفای...
دامپینگ
دامپینگ (به انگلیسی Dumping) اصطلاحی است که در زمینه تجارت بین‌المللی استفاده می‌شود. معمولا وقتی کشور...