ترازنامه چیست؟ صورت سود و زیان چیست؟

ترازنامه چیست؟
ترازنامه صورت حسابی است که وضعیت مالی یعنی دارائی‌ها، بدهی‌ها و سرمایه شرکت را در پایان دوره مالی نشان می‌دهد.

صورت سود و زیان چیست؟
صورت حسابی است که خلاصه و نتیجه عملیات یک سال مالی شرکت یعنی درآمدها، هزینه‌ها و سود (زیان) شرکت را نشان می‌دهد.

ترازنامه را می‌توان به دو شکل زیر ارائه نمود

2 – شکل حساب:

همانگونه که اطلاع دارید شکل حساب، مطابق حرف T در زبان انگلیسی می باشد. در این روش، سرفصل های مربوط به دارایی ها در سمت راست ترازنامه و بدهی ها و حقوق صاحبان سهام در سمت چپ ترازنامه نمایش داده می شود.

در این روش بیشتر بر روی معادله حسابداری تاکید می‌شود و باید جمع ارقام سمت راست ترازنامه با جمع اقلام سمت چپ ترازنامه برابر باشد. این نوع شکل ارائه ترازنامه، بر روی معادله حسابداری تأکید دارد. در صورت های مالی تهیه شده در ایران بیشتر از شکل حسابی برای ارائه ترازنامه استفاده می‌شود.

در شکل زیر نمونه‌ای واقعی از این نوع ترازنامه مشاهده می‌شود: (ترازنامه شرکت بورسی سیمان قاین)

نمونه ترازنامه

2 – شکل گزارشی:

در این روش قسمت چپ ترازنامه یعنی حساب بدهی ها و حقوق صاحبان سهام در زیر سرفصل های دارایی آورده می شود.

 

اجزای تشکیل‌دهنده ترازنامه

هر ترازنامه‌ای فارغ از شکل گزارشی یا حسابی آن، باید شامل اطلاعات زیر باشد:

۱- عنوان:

عنوان ترازنامه شامل سه سطر جداگانه به شکل زیر است:

نام کامل واحد اقتصادی: که در ردیف اول عنوان نوشته می شود.
نام گزارش یا صورت حساب مالی : نام این گزارش “ترازنامه” می باشد و در دومین سطر عنوان، ذکر می شود.
تاریخ گزارش :در سطر سوم عنوان، تاریخ آخرین روزی که این گزارش نمایش می دهد، ذکر می شود. این مورد باید به تاریخ خاصی اشاره داشته باشد و نه به دوره زمانی خاصی. به عنوان مثال باید این قسمت به شکل یکی از تاریخ های زیر نوشته شود: به تاریخ 1396/12/29 یا در تاریخ 1396/12/29

 

۲- واحد اندازه‌گیری:

واحد اندازه گیری استفاده شده جهت ثبت رویدادهای مالی، باید در ترازنامه تهیه شده نمایش داده شود. این واحد در حال حاضر در ایران ریال می باشد و در کشورهای دیگر با توجه به واحد پولی آن کشور، واحد اندازه گیری متفاوت می باشد.

۳- بخش حساب‌ها:

در این قسمت از ترازنامه مانده هر یک از حساب‌های مربوط به گروه دارایی، بدهی و حقوق صاحبان سهام نمایش داده می‌شود.

در صورتی که ترازنامه به شکل حساب تهیه شده باشد، در سمت راست آن ابتدا دارایی‌ها و در سمت چپ آن، در قسمت بالا، ابتدا بدهی‌ها و در زیر آن‌ها حقوق صاحبان سهام نمایش داده می‌شود. در صورتی که ترازنامه به شکل گزارش تهیه شده باشد ابتدا دارایی‌ها نمایش داده می‌شوند، بعد از آن حساب بدهی‌ها در زیر دارایی‌ها نمایش داده می‌شود و در نهایت حقوق صاحبان سهام آورده می‌شود.

نکته: در بخش دارایی‌ها ابتدا دارایی‌های جاری و سپس دارایی‌های بلند مدت ذکر می‌شود و در بخش بدهی‌ها نیز ابتدا بدهی‌های جاری و سپس بدهی‌های بلند مدت ذکر می‌گردد.

(جهت اطلاع درباره مفاهیم جاری و بلند‌مدت به مقاله “طبقه‌بندی دارایی‌ها و بدهی‌ها و تعریف آن‌ها” مراجعه نمایید).

۴- جمع حساب‌ها:

پس از وارد کردن اطلاعات در ترازنامه باید جمع نهایی هر ستون نوشته شود. در نوشتن جمع نهایی باید موارد زیر رعایت شود:

در ترازنامه به شکل حساب، جمع دوطرف ترازنامه همیشه باید با هم مساوی می باشند
در ترارنامه به شکل گزارش باید جمع بدهی ها و حقوق صاحبان سهام با جمع دارایی ها برابر باشد.

تراز آزمایشی چیست؟

یکی از مهم‌ترین گزارشات نرم‌افزار حسابداری تراز آزمایشی می‌باشد. تراز آزمایشی صحت ثبت اسناد و دفاتر ما را نشان می‌دهد.

گزارش تراز آزمایشی علاوه بر آن این امکان را فراهم می‌کند که مدیران و حسابداران دیدی کلی از گردش حساب‌ها در طی یک دوره مالی داشته باشند.

تراز آزمایشی در 7 نوع مختلف تهیه می‌شود.

1 – تراز آزمایشی دو ستونی

ساده‌ترین شکل، تراز دو ستونی است که در آن مانده تمام حساب‌های دفتر کل در دو ستون بدهکار و بستانکار زیر هم ثبت می‌شوند. هرچند تراز ممکن است در سطوح مختلف حساب (گروه، کل، معین و تفصیل) تهیه شود. در نهایت باید جمع ستون مانده بدهکار و ستون مانده بستانکار در تراز برابر باشد یا اصطلاحاً تراز باشد.

در صورت برابری دو ستون می‌توان به این نتیجه رسید که کلیه اسناد حسابداری ما تراز بوده و بطور کامل در دفتر کل ثبت شده است.

باید توجه داشت در صورتی که تراز در سطح تفصیل تهیه شود ممکن است جمع نهایی دو ستون با هم برابر نباشد دلیل نابرابری به این دلیل است که تمام حساب‌ها سطح تفصیلی ندارند به همین دلیل حساب‌هایی که در سطح معین بسته شده‌اند در تراز تفصیلی درج نمی‌شوند.

2 – تراز آزمایشی چهارستونی

تراز آزمایشی چهار ستونی در چهار ستون تهیه می‌شود که دو ستون آن مانند تراز دو ستونی مانده حساب و دو ستون دیگر آن گردش حساب می‌باشد. از دو ستون بدهکار و بستانکار مانده در هر سطر فقط یکی پر می‌شود اما ستون‌های گردش هر دو همزمان می‌توانند مقدار داشته باشند.

در صورت ثبت صحیح اسناد و دفتر کل در تراز چهار ستونی، مانده دو ستون گردش با هم برابر است و مانده دو ستون مانده نیز با هم برابر می‌باشد.

تراز چهار ستونی به دلیل نشان دادن گردش حسابها در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی بیشتر می‌تواند کمک کند.

3 – تراز آزمایشی شش ستونی

در تراز شش ستونی دو ستون دیگر برای نشان دادن گردش حساب اضافه می‌شود و گردش حساب پیش از دوره و طی دوره در این تراز نمایش داده می‌شود به همین دلیل تراز آزمایشی شش ستونی بر خلاف تراز آزمایشی دو ستونی و چهار ستونی که تا یک تاریخ مشخص تهیه می شدند در یک بازه تاریخی تهیه می‌شود

بطور مثال اگر شما تراز آزمایشی شش ستونی را در بازه زمانی یکم مهر ماه تا سی ام مهر ماه تهیه کنید دو ستون اول گردش حساب از ابتدای سال مالی تا تاریخ ۷/۱ دو ستون بعد گردش حساب از تاریخ ۷/۱ تا ۷/۳۰ می‌باشد. و دو ستون آخر نیز مانده حساب می‌باشد.

جمع دو ستون اول با دو ستون دوم در تراز آزمایشی شش ستونی برابر است با دو ستون اول تراز آزمایشی چهار ستونی.

4 – تراز آزمایشی هشت ستونی

در بعضی موارد مانده ابتدای دوره نیز در دو ستون مجزا نمایش داده می‌شود. این رقم در اصل همان مبالغ درج شده در تراز افتتاحیه می‌باشد. ترازی که به این شکل تهیه شود تراز هشت ستونی می‌باشد.

5 – تراز سلسله مراتبی

در این تراز سطوح پایین تر حساب‌ها نیز نمایش داده می‌شود؛ مثلا سطح کل در بالا و زیر آن سطح معین و اگر معین دارای تفصیلی باشد گردش تفصیلی آنها نیز نمایش داده می‌شود.

6 – تراز ده ستونی

در این تراز دو ستون جهت نمایش گردش کل به تراز هشت ستونی اضافه می شود یعنی جمع شش ستون اول تراز هشت ستونی در این ستون درج می‌شود.

7 – تراز هشت ستونی با گردش کل

این تراز مانند تراز ده ستونی از روی تراز شش ستونی تهیه می شود و دو ستون جمع کل که جمع چهار ستون اول تراز شش ستونی است به تراز شش ستونی اضافه می‌شود.

 

 

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

اموزش بورس

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

می‌توانید بدون درج نظر نیز از نظرات مطلع شوید، برای اینکار اینجا کلیک کنید.

.

.


نکات مهم

  • پاسخ‌هایی که به دیدگاه‌ کاربران گرامی داده می‌شود صرفا نظر شخصی نویسنده دیدگاه است و مسئولیت استفاده از این اطلاعات بر عهده کاربران خواهد بود.
  • دیدگاه‌هایی که دارای متن‌های تبلیغاتی، مشخصات شخصی و مطالب غیرمرتبط هستند پذیرفته نمی‌شوند.
  • لطفا سوال‌تان را واضح و شفاف بپرسید (خود را جای دیگران قرار دهید).
  • سوالات مبهم و تکراری (قبلا در نظرات جواب داده شده) پاسخی دریافت نمی‌کنند.