جزییات مهم ماده 141 قانون تجارت چیست؟

ماده 141 قانون تجارت بیان می‌کند که:

«اگر بر اثر زیان‌های وارده حداقل نصف سرمایه شرکت از بین برود، هیات مدیره مکلف است بلافاصله مجمع عمومی فوق العاده صاحبان سهام را دعوت نماید تا موضوع انحلال یا بقاء شرکت مورد شور و رای واقع شود.

هرگاه مجمع مزبور رای به انحلال ندهد باید در همان جلسه و با رعایت مقررات ماده ۶ این قانون سرمایه شرکت را به مبلغ سرمایه موجود کاهش دهد.

در صورتی که هیات مدیره برخلاف این ماده به دعوت مجمع عمومی فوق العاده مبادرت ننماید و یا مجمعی که دعوت می‌شود نتواند مطابق مقررات قانونی منعقد گردد، هر ذینفع می‌تواند انحلال شرکت را از دادگاه صلاحیت‌دار درخواست نماید.»

آنچه خواندید، متن ماده 141 قانون تجارت است که یکی از مهم‌ترین و اساسی‌ترین مقررات مربوط به تجارت یا داد و ستد محسوب می‌شود.

در واقع کارفرمایان و صاحبان مراکز تجاری بزرگ، با چند ضابطه مهم از جمله ماده 141 قانون تجارت، بیش از بقیه سر و کار دارند. به علاوه این که، در متن ماده 141 به ماده ششم همان قانون نیز اشاره شده است.

بر اساس ماده ششم: « برای تاسيس شركت‌های سهامی عام، موسسين بايد حداقل 20% سرمايه شركت را خود تعهد كرده و حداقل 35% مبلغ تعهد شده را در حسابي به نام شركتِ در شرف تاسيس نزد يكی از بانك‌ها بسپارند و …»

چرا ماده 141 تا این اندازه مهم و مورد توجه است؟

دلیل آن به ویژه در کشور ایران، به شرایط غیر قابل پیش بینی اقتصادی برای بازه بلند مدت بر می‌گردد.

متغیر‌های زیاد سیاسی، اجتماعی و … موجب شده است تا برای کارآفرینی و تاسیس واحد‌های صنعتی، نتوان دور نمای بسیار طولانی در نظر گرفت.

از این رو باید اهرم‌ها و روش‌های قانونی که در زمان مشکلات خاص و کاهش سرمایه شرکت به وجود می‌آیند، همواره مد نظر باشند.

با این حال، قانون تجارت و برخی از مواد آن از جمله ماده 141 ممکن است پیچیدگی‌های حقوقی نیز داشته باشد. در نتیجه حضور وکلای حرفه‌ای برای استخدام در هر واحد صنعتی و تجاری و حسابداران امین و آشنا به قوانین مالیاتی و ارزیابی سرمایه، لازم است.

چه شرکت‌هایی مشمول ماده 141 هستند؟

در حالت ساده، ماده 141 برای شرکت‌هایی است که نیمی از سرمایه خود را از دست داده‌اند. در واقع، این یک پیش بینی قانونی است تا شرکت و پرسنل آن پیش از نابودی کل سرمایه شرکت، چاره‌ای بیاندیشند.

زمانی که این سرمایه به نصف میزان اصلی خود رسید، هیات مدیره مکلف به برگزاری مجمع عمومی فوق العاده از سهام داران و شرکا است.

در قانون تجارت، حتی عواقب عدم رعایت ماده 141 نیز منتشر شده که بر اساس ماده 265، می‌تواند حکم جزایی در پی داشته باشد.

در صورتی که هیات مدیره برای برگزاری مجمع عمومی فوق العاده پیشگام نشود، این وظیفه بر عهده بازرس خواهد بود. بازرس باید در کمتر از دو ماه نسبت به اعلام نصف شدن سرمایه و لزوم برگزاری مجمع اقدام نماید.

از این رو می‌بینیم که برخی از کارفرمایان برای بر ملا نشدن وضعیت مالی شان، از معرفی به عنوان مشمول ماده 141 طفره می‌روند.

برخی دیگر ترجیح می‌دهند با روش‌هایی شبیه تهاتر یا واگذاری بدهی‌ها به بدهکاران، بخشی از سرمایه اصلی صندوق را حفظ کنند.  

در صورتی که مشمول ماده 141 شده‌اید، چه کار باید انجام دهید؟

در مجمع عمومی فوق العاده‌ای که به دلیل نصف شدن سرمایه برگزار می‌شود، راه حل‌های متفاوت بررسی و نهایتا تصمیم اصلی برای کل مجموعه گرفته می‌شود.

طی این جلسه، یا باید سرمایه شرکت کاهش یابد و یا شرکت اعلام انحلال کند.

کاهش سرمایه شرکت، راه عادلانه تر در برابر توزیع ضرر میان سهام داران است. به عبارت دیگر، قانون اجازه نمی دهد تا در صورت نصف شدن سرمایه و مشکلات حاد اقتصادی، ضرر و زیان بین شرکا تقسیم شود، بلکه اگر تصمیم دارند شرکت را منحل نکنند، باید سرمایه اولیه کاهش یابد.

بالطبع کاهش سرمایه اولیه به معنی از بین رفتن بخشی از دارایی‌های مجموعه خواهد بود. از تعدیل نیرو و فروش ماشین آلات تا محدودیت‌های مربوط به خرید مواد اولیه و … همگی جزو تبعات کاهش سرمایه است.

با تمام این معضلات، حسن کار اینجاست که حداقل مجموعه تولیدی از بین نرفته و توانسته هر چند محدود، اشتغال به دنبال داشته باشد.

پیشگیری بهتر از درمان

یک راه پیشگیری از ورود شرکت به فهرست مشمولین ماده 141، معافیت مالیاتی است.

در واقع طبق شروطی که کارشناسان معتمد آن را ارزیابی می‌کنند، برخی از شرکت‌ها می‌توانند از معافیت مالی موقت بهره‌مند شوند. در این صورت، کمبود سرمایه تا رسیدن به مقدار مناسب، از راه معافیت مالیاتی تامین خواهد شد.

معافیت مالیاتی نیز مراحل سختگیرانه و کارشناسی خاص خود را دارد. کارشناسانی که مجموعه را از نظر اموال، دارایی‌ها و گردش کار بررسی و مشخص می‌کنند که آیا این مجموعه امکان دریافت معافیت‌های مالیاتی را دارد یا خیر. حضور حسابدار حرفه‌ای در چنین شرایطی است که می تواند به داد یک مجموعه برسد.

در نهایت به نظر می‌رسد بهترین راه برای پیشگیری از عواقب جزایی نقض قانون تجارت، بررسی درست وضعیت سرمایه و معرفی به موقع به عنوان مشمول این ماده قضایی است.

 

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

اموزش بورس

11 نظر
  1. سلام خوبید ممکنه این موضوع را بیشتر توضیح بدید و اگر ما برای شرکت انجام بدیم نمونه صورتجلسه دارید ؟(برخی دیگر ترجیح می‌دهند با روش‌هایی شبیه تهاتر یا واگذاری بدهی‌ها به بدهکاران، بخشی از سرمایه اصلی صندوق را حفظ کنند. )

  2. دلیل توجیه ماده 141قانون تجارت درخصوص شرکتهای تابعه وزارت نیرو(شرکت آبفا)را جهت اعطای تسهیلات بانکی بیان فرمائید.

  3. خروج از ماده 141 با افزایش سرمایه هست ، چرا در متن کاهش سرمایه گفتید منظور چیه ؟؟؟

  4. سلام
    لطف میکنید یک مثال از محاسبه زیان انباشته شرکت بورسی بزنید
    مثلا سهم وپست رو چجوری محاسبه میکنید که مشمول ماده 141 هست یا نه؟
    بای محاسبه زیان انباشته رو تقسیم بر دارایی شرکت میکنید؟

    1. سلام، سود یا زیان انباشته در ترازنامه شرکت ها در سایت codal.ir قابل مشاهده است
      این گزارشات مالی رو میشه با جستجوی نام یا نماد شرکت بدست اورد
      آخرین گزارش وپست که مربوط به میاندوره‌ای 9 ماهه منتهی به 1397/09/30 (حسابرسی نشده) رو در این لینک میتونید مشاهده کنید

        1. سلام
          “مدیرعامل بورس اوراق بهادار تهران در مورد اینکه معافیت مالیاتی شرکت‌های حاضر در بورس چقدر است، بیان داشت: این معافیت‌ها طبق قانون به صورت شناور تا ۲۰ درصد برای شرکت‌های بورسی و ۱۰ درصد برای فرابورسی در نظر گرفته شده است”

  5. با سلام
    درصورتی که یک شرکت مشمول فرایند تعلیق بخاطر ماده 141 قانون تجارت باشد و مهلت برای این امر تعیین شده باشد بعد از مدت مذکور چه اتفاقی برای شرکت در بورس می افتد؟
    از کجا می توان فهمید که ایا شرکت از شمول این قانون بیرون امده است ییا خیر؟
    ایا سرمایه گذاری در این شرکت ها در بورس معقول است؟

    1. سلام، دقیقا از این موضوع اطلاعی ندارم
      فکر میکنم در مرحله اول به بازار پایه منتقل میشه
      باید اطلاعیه های بورس و شرکت رو پیگیری کنید (از طریق سایت codal.ir و tsetmc.com)
      سرمایه گذاری در این شرکتها معقول نیست ولی خیلی از افراد در این سهام نوسانگیری میکنن

  6. لطفا متن را اصلاح بفرمایید

    حداقل 35% مبلغ تعهد شده را در حسابي به نام شركتِ در شرف تاسيس نزديكی از بانك‌ها بسپارند

    نزديكی = مجاورت
    نزد یکی= تحویل به یک شخص یا نهاد

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

می‌توانید بدون درج نظر نیز از نظرات مطلع شوید، برای اینکار اینجا کلیک کنید.

.

.


نکات مهم

  • پاسخ‌هایی که به دیدگاه‌ کاربران گرامی داده می‌شود صرفا نظر شخصی نویسنده دیدگاه است و مسئولیت استفاده از این اطلاعات بر عهده کاربران خواهد بود.
  • دیدگاه‌هایی که دارای متن‌های تبلیغاتی، مشخصات شخصی و مطالب غیرمرتبط هستند پذیرفته نمی‌شوند.
  • لطفا سوال‌تان را واضح و شفاف بپرسید (خود را جای دیگران قرار دهید).
  • سوالات مبهم و تکراری (قبلا در نظرات جواب داده شده) پاسخی دریافت نمی‌کنند.

مطالب مرتبط

چه افرادی از پرداخت مالیات بر درآمد اجاره معاف هستند؟

آشنایی با معافیت‌های مالیاتی می‌تواند کمک زیادی به صاحبان کسب و کارها و همچنین فعالان اقتصادی مختلف کند. یکی از انواع معافیت‌ها، مالیات بر درآمد اجاره است. بسیاری از صاحبان…
بیشتر بخوانید

دارایی‌های جاری و غیرجاری چه تفاوتی با هم دارند؟

در طبقه‌بندی دارایی‌ها، دارایی منبع تحت کنترل یک واحد تجاری است. یک سازمان یا موسسه با استفاده از دارایی‌های جاری و غیرجاری که در اختیار دارد می‌تواند منافع اقتصادی در…
بیشتر بخوانید