روبل؛ واحد پول روسیه

روبل

کشور روسیه یکی از بزرگ‌ترین و قدرتمندترین کشورهای جهان است.

روسیه که سابقه تاریخی شوروی یکی از دو قطب بزرگ و مهم دنیای دوقطبی در قرن‌های پیش را با خود یدک می‌کشد، اقتصاد پویا و متکی به نفسی دارد.

همین اقتصاد پویا به‌ویژه در چند دهه گذشته، باعث شده تا در طول سال‌ها، ارزش پول ملی روسیه یعنی روبل، افزایش پیدا کند.

روبل روسیه امروزه به دلیل کشمکش‌های سیاسی بین روسیه و آمریکا با افت ارزش در مقابل دلار مواجه است. با این‌حال دولت و حکومت روسیه در تلاش است تا با ارائه برخی راهکارها و حذف دلار در مبادلات مختلف، ارزش روبل را مستقل از ارزش دلار کند.

تاریخچه روبل

قدمت روبل به زمان حکومت شوروی بر مناطق گسترده‌تری نسبت به روسیه فعلی بازمی‌گردد. در سال 1919 یعنی نزدیک به یک قرن پیش، اولین روبل در تاریخ صادر و روانه بازار شد.

روبل ابتدایی به‌نوعی یک اعتبارنامه یا چک بود که مبلغ 100 روبل بر روی آن حک شده بود. شاید بتوان روبل عرضه‌شده در سال 1919 را همانند سفته امروزی تصور کرد؛ هرچند تفاوت‌هایی داشته است.

روبل اولیه در واقع هیچ پشتوانه‌ای نداشته و به همین علت نمی‌توان آن را به‌عنوان واحد پولی شوروی سابق به شمار آورد. بااین‌حال از این اسکناس به‌عنوان قدیمی‌ترین روبل نام برده می‌شود.

اولین روبل روسیه

حکومت شوروی تا سال‌ها پس از انتشار این روبل اعتباری، تصمیمی برای رسیدن به یک ارز واحد با ارزش مستقل را نداشت. تلاش‌های اساتید اقتصاد در آن زمان باعث شد تا کم‌کم کمیته‌ای برای شکل‌گیری ارز اتحاد جماهیر شوروی ایجاد شود.

در نهایت در سال 1961 اولین ارز روبل به‌عنوان واحد پولی شوروی که ارزش مستقلی را بر اساس طلای موجود در خزانه به خود اختصاص داده بود، به دست مردم رسید.

تا سال 1991 که سال فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی بود، روبل شوروی با تغییرات اندک به حیات خود ادامه داد و تنها چند اسکناس جدید به آن اضافه شد.

پس از فروپاشی شوروی در سال 1991 میلادی، سردمداران وقت روسیه تصمیم گرفتند که نام روبل را تغییر نداده و تنها اسکناس‌های این واحد پولی را تغییر دهند. در واقع پس از شکل‌گیری فدراسیون روسیه، روبل شوروی به روبل فدراسیون روسیه تبدیل شد.

در بین سال‌های 1992 تا 1995 چند نوع روبل روسیه چاپ و به دست مردم رسید. البته در آن زمان به دلیل تورم بسیار زیاد در کشور روسیه، صفرهای حک‌شده بر کالاها، حاکی از ارزش پایین روبل روسیه بود. این موضوع چندان جنبه مناسبی در بین مردم روسیه و مجامع بین‌المللی نداشت.

مطالب مرتبط:

چرا پول بی‌ارزش می‌شود؟

تاثیرات تورم در اقتصاد و کسب و کارها چیست؟

نهایتا در سال 1996 تصمیم گرفته شد واحد جدید پول روسیه با حذف 3 صفر و باز به همان نام روبل، به حیات خود ادامه دهد. در واقع روبل جدید روسیه که در سال 1996 رونمایی شد، ارزشی برابر با 1000 روبل قدیمی داشت.

هرچند پیش‌بینی می‌شد که روبل جدید بتواند مشکلات ایجاد شده را برطرف کند، بااین‌حال به دلیل بحران اقتصادی 1998، ارزش روبل باز با افت بسیار شدید مواجه شد. هرچند این بحران اقتصادی به‌مرورزمان مهار شد.

در سال‌های ابتدایی قرن 21 و به دلیل تلاش‌های دولت و حکومت روسیه، ارزش روبل به‌شدت افزایش پیدا کرد. هرچند کشمکش‌های سیاسی در چند سال اخیر دوباره باعث افت ارزش روبل شده است.

نام‌گذاری روبل

یکی از بحث‌انگیزترین موارد در مورد روبل، نام‌گذاری این واحد پول روسیه است. به‌طورکلی 4 نوع تحلیل از طرف تاریخ‌دانان و زبان شناسان وجود دارد که هر کدام به پیدایش کلمه روبل اشاره دارند.

در تحلیل اول از ریشه‌شناسی کلمه روبل، گفته می‌شود این کلمه از فعلی به معنای بریدن نشئت می‌گیرد که تلفظ آن به زبان روسی روبیت است.

گفته می‌شود در گذشته نوعی سکه نقره‌ای کشیده به نام گریونا در منطقه‌ای از روسیه رواج داشته که برای تقسیم کردن، آن را می‌بریدند.

به برش‌های ایجاد شده از آن واحد پولی، روبل یعنی بریدنی گفته می‌شده است. برخی معتقدند که ریشه روبل دقیقا از این سکه‌های نقره‌ای بریده شده به واحد پول شوروی و سپس روسیه رسیده است.

عده‌ای دیگر نام روبل را نه به قطعات بریده شده از گریونا، بلکه به خطوط ایجاد شده بر روی آن نسبت می‌دهند. به این خطوط روبتس گفته می‌شده و به نظر می‌رسد احتمالا روبل از این تقسیم‌بندی گریونا گرفته شده باشد.

با توجه به اینکه زمانی تجار هندی به روسیه رفت و آمد داشته‌اند، روایت سوم از اسم‌گذاری روبل، به این تجار بازمی‌گردد. برخی معتقدند که روبل برگرفته از واحد پول هند یعنی روپیه است.

روپیه که خود به معنای پول نقره‌ای است، با توجه به رفت و آمد زیاد تجار هندی وارد روسیه شده و به‌مرور روس‌ها نیز ضرب سکه را یاد گرفته‌اند.

روایت چهارم برای نام‌گذاری روبل، به ارتباط روس‌ها با اعراب برمی‌گردد. برخی معتقدند که روبل در واقع همان گریونا است که به دلیل نبودن حرف «گ» در زبان عربی به روبل تبدیل شده است.

در قرن 13 میلادی رابطه تجاری بین اعراب و روس‌ها افزایش پیدا کرده بوده که به دلیل راحتی اعراب، نام روبل به‌جای گریونا جایگزین شده تا اعراب برای نوشتن و تلفظ آن راحت باشند. در این ورژن، در واقع روبل همان تغییریافته ربع یا یک‌چهارم است.

درهرصورت فرقی نمی‌کند که نام روبل برگرفته از کدام‌یک از موارد چهارگانه فوق است؛ آنچه مشخص است روبل به‌احتمال زیاد یا برگرفته از گریونا و یا روپیه هند است و توانسته جایگاه خود را به‌عنوان واحد پول شوروی و سپس روسیه تثبیت کند.

نماد روبل

جالب است بدانید که تا سال 2006، روبل روسیه دارای هیچ علامت اختصاری یا گرافیکی نبوده است.

این یکی از مهم‌ترین ضعف‌های ارز روبل روسیه به‌حساب می‌آمد که به عرضه آن به‌عنوان یک ارز بین‌المللی لطمه می‌زد.

در سال 2006 مسئولان بانک مرکزی روسیه تصمیم گرفتند تا علامت اختصاری و گرافیکی برای ارز روبل ایجاد کنند تا همانند دلار و یورو، قابلیت عرضه در بازارهای جهانی داشته باشد. استفاده از نشان گرافیکی برای ارز روبل کمک می‌کرد تا در مراودات تجاری بین‌المللی مورد استفاده قرار گیرد.

به همین علت بانک مرکزی فدراسیون روسیه تلاش کرد تا با برگزاری یک مسابقه طراحی، به نشان مشخصی برای روبل دست پیدا کند. نزدیک به 7 سال، هزاران طراح روس و غیر روس در این مسابقه شرکت کردند.

در سال 2013 بالاخره نماد روبل توسط بانک مرکزی روسیه برگزیده شد. این نماد به‌صورت تصویر زیر تایید و هم‌اکنون مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نماد روبل

انواع روبل روسیه

هرچند در گذشته مدل‌های مختلفی از روبل روسیه عرضه شده؛ اما فعلا 6 نوع اسکناس و 10 مدل سکه در روسیه رایج است.

البته سکه‌ها به‌صورت واحد کوچک‌تر روبل یعنی کوپک نیز عرضه شده‌اند. هر 100 کوپک برابر یک روبل است و همچنان این واحد پولی رواج دارد.

در ادامه با برخی از اسکناس‌های روبل رایج و غیر رایج در روسیه و همچنین سکه‌ها آشنا خواهیم شد.

اسکناس 5 روبل روسیه

کوچک‌ترین اسکناس روبل، اسکناس 5 روبل است. ابعاد این اسکناس نسبت به دیگر اسکناس‌های چاپ‌شده کمتر بوده و تقریبا از گردش خارج شده است.

رنگ 5 روبل روسیه سبزرنگ بوده و تصویر رو و پشت این اسکناس مربوط به بناهای تاریخی در نووگورود است.

تصویر چاپ‌شده روی اسکناس مربوط به بنای هزاره روسیه و کلیسای سنت سوفیا است که در ولیکی نووگورود قرار گرفته است.

5 روبل روسیه

تصویر پشت این اسکناس نیز مربوط به دیوار قلعه کرملین نووگورود است. این اسکناس اولین بار در سال 1997 به چاپ رسید و در 1 ژانویه 1998 در اختیار عموم مردم قرار گرفت.

5 روبل روسیه

اسکناس 10 روبل روسیه

به‌طورکلی رنگ سبز یکی از رنگ‌های پرکاربرد در تعداد زیادی از اسکناس‌های روبل است. اسکناس 10 روبل روسیه که در حال حاضر از گردش خارج‌شده، سبز و قهوه‌ای تیره است. البته رنگ سبز آن با رنگ سبز 5 روبل متفاوت بوده و قابل تمایز است.

اسکناس 10 روبل تا 500 روبل همگی ابعاد یکسانی دارند. ابعاد 150 در 65 میلی‌متر به‌صورت استاندارد برای این اسکناس‌های روبل انتخاب شده است. هرچند برای اولین بار اسکناس 10 روبل در 1997 چاپ شده اما در سال 2001 و 2004 نیز دوباره به چاپ رسیده است.

تصویر روی اسکناس 10 روبل مربوط به دو اثر تاریخی یعنی پل کومنالنی و کلیسای پرسکوا پیاتنیتسا است.

10 روبل روسیه

تصویر پشت این اسکناس نیز مربوط به سد کراسنویارسک در کشور روسیه است.

10 روبل روسیه

اسکناس 50 روبل روسیه

تصاویر حک‌شده بر روی اسکناس 50 روبل روسیه، مربوط به شهر سن‌پترزبورگ است.

در روی این اسکناس از ستون نوک‌دار در پس‌زمینه و دژ پتروپالوفسکی استفاده شده و در پشت آن نیز ساختمان قدیمی بورس اوراق بهادار در سن‌پترزبورگ به همراه ستون‌های شاخک‌دار قرار دارد.

ابعاد اسکناس 50 روبل همانند 10 روبل بوده اما رنگ آن به‌صورت آبی و بنفش در نظر گرفته شده است.

این اسکناس اولین بار در سال 1997 چاپ‌شده و در 1 ژانویه 1998 به دست مردم روسیه رسیده است. بااین‌حال در سال 2001 و 2004 نیز دوباره زیر چاپ قرار گرفته است.

50 روبل روسیه 50 روبل روسیه

اسکناس 100 روبل روسیه

اسکناس 100 روبل به‌صورت دو رنگ قهوه‌ای و سبز کبود به چاپ رسیده است.

این اسکناس نیز از سری اسکناس‌هایی است که هم ابعاد 150 در 65 میلی‌متری دارد و هم برای اولین بار در سال 1997 به چاپ رسیده و دوباره در سال 2001 و 2004 مجددا زیر چاپ رفته است.

تصاویر نقش بسته بر پشت و روی اسکناس 100 روبل روسیه، مربوط به پایتخت این کشور یعنی مسکو و هر دو مربوط به تالار بولشوی است. تصویر روی 100 روبل مربوط به ارابه‌ای است که در سردر تالار بولشوی مسکو قرار دارد و تصویر پشت مربوط به نمای کلی این تالار است.

100 روبل روسیه 100 روبل روسیه

اسکناس 200 روبل روسیه

200 روبل از جدیدترین اسکناس‌های روبل است که به چاپ رسیده و در بانک‌های این کشور توزیع شده است.

سال 2017 اولین سری از اسکناس 200 روبل به چاپ رسید تا در 12 اکتبر 2017 در بانک‌ها عرضه شود. تا پیش‌ازاین هیچ اسکناسی با ارزش 200 روبل به چاپ نرسیده بود.

اسکناس 200 روبل سبزرنگ است و از طیف‌های مختلفی از رنگ سبز را شامل می‌شود. ابعاد آن نیز همانند 100 و 500 روبل در نظر گرفته شده است.

تصویر نقش بسته بر روی این اسکناس به‌نوعی جنبه سیاسی دارد. روی اسکناس 200 روبل مربوط به شهری بندری در نزدیکی کریمه است که به‌صورت خودمختار اداره می‌شود و سواستوپول نام دارد. همچنین نمای پشت این اسکناس نیز به محوطه‌ای باستانی در کریمه به نام خرسونسوس تعلق دارد. هر دو این تصاویر به‌نوعی مربوط به مناطقی از روسیه هستند که اختلافاتی بر سر آن‌ها وجود دارد.

200 روبل روسیه 200 روبل روسیه

اسکناس 500 روبل روسیه

از 1 ژانویه 1998، اسکناس 500 روبل عرضه شد. البته با توجه به اینکه این نوع اسکناس رواج زیادی پیدا کرد، در سال‌های 2001، 2004 و 2010 یعنی 3 مرتبه دیگر دوباره به چاپ رسید.

در واقع اسکناس 500 روبل از رایج‌ترین اسکناس‌های روسیه محسوب می‌شود که تعداد بالایی از آن در دست مردم قرار دارد.

رنگ اصلی این اسکناس را بنفش تیره و آبی تشکیل می‌دهند. تصویر چاپ‌شده بر روی اسکناس 500 روبل روسیه، ترکیبی از سه تصویر بنای یادبود پیتر بزرگ، کشتی دریانوردی سدوف و همچنین بندر آرخانگلسک است. تصویر پشت این اسکناس نیز به صومعه اسلووتسکی اختصاص دارد.

500 روبل روسیه 500 روبل روسیه

اسکناس 1000 روبل روسیه

از دیگر اسکناس‌های جدید روسیه که در ابتدای قرن 21 به دست مردم رسید، 1000 روبل روسیه است.

این اولین اسکناس با ابعاد جدید بود. ابعاد 157 در 69 میلی‌متر که چند میلی‌متری نسبت به اسکناس‌های قبلی بزرگ‌تر شده بود، باعث خاص شدن این اسکناس روبل شد. اولین بار در 1 ژانویه 2001 این اسکناس عرضه شد.

تصاویر نقش بسته بر رو و پشت 1000 روبل، مربوط به شهر یاروسلاول است. در روی این اسکناس رایج در روسیه بنای یادبود یاروسلاو نخست و چپل بانوی کازان که در شهر یاروسلاول قرار دارد نقش بسته است. تصویر پشت اسکناس 1000 روبل نیز به کلیسای سنت جان باپتیست اختصاص دارد.

1000 روبل روسیه 1000 روبل روسیه

اسکناس 2000 روبل روسیه

هم‌زمان با اسکناس 200 روبل، اسکناس 2000 روبل نیز رونمایی شد. تصاویر نقش بسته بر این اسکناس جدید که در 12 اکتبر 2017 در روسیه عرضه شد، مربوط به توانمندی‌های جدید کشور روسیه می‌شود.

تصویر روی این اسکناس به پل کابلی روسکی اختصاص دارد که در آن از فناوری‌های پیچیده و معماری خارق‌العاده‌ای استفاده شده است. تصویر پشت این اسکناس هم به پایگاه فضایی وستوچنی تعلق دارد.

رنگ قالب در این اسکناس، آبی است. رنگ جذابی که این اسکناس را از اسکناس‌های قبلی روبل متمایز می‌کند.

ابعاد این اسکناس نیز همانند 100 روبل تعبیه‌شده تا تفاوت محسوسی با دیگر اسکناس‌های کم‌ارزش‌تر داشته باشد.

2000 روبل روسیه 2000 روبل روسیه

اسکناس 5000 روبل روسیه

باارزش‌ترین اسکناس چاپ‌شده ارز روبل، 5000 روبل است.

این اسکناس اولین بار در ژوئن 2006 در بانک مرکزی فدراسیون روسیه عرضه شد. این اسکناس ارزش نسبتا بالایی داشته و در زمان عرضه، 5 برابر ارزشمندترین اسکناس موجود یعنی 1000 روبل بوده است.

تصاویر نقش بسته بر روی این اسکناس مربوط به شهر خاباروفسک است. تصویر روی اسکناس 5000 روبل مربوط به بنای یادبود نیکلای موراویوو امنوسکی و تصویر پشت آن پل شهر خاباروفسک را نشان می‌دهد.

رنگ قالب در این اسکناس نارنجی و قرمز بوده و ابعاد آن همانند دو اسکناس 1000 و 2000 روبل در نظر گرفته شده است.

5000 روبل روسیه 5000 روبل روسیه

سکه‌های روبل روسیه

همان‌طور که گفته شد، سکه‌های رایج زیادی در روسیه در جریان است. رایج‌ترین سکه‌ها 50 کوپک (نیم روبل)، 1 روبل، 2 روبل، 5 روبل و 10 روبل است. سکه‌های کوپک در حال حاضر کمتر به کار گرفته می‌شوند چراکه ارزش زیادی ندارند.

البته استفاده از کارت‌های اعتباری برای پرداخت نیز باعث شده تا کاربرد این سکه‌ها کمتر از گذشته نیز شود.

سکه روبل

چند نکته در مورد روبل

شاید جالب باشد که بدانید ارز روبل علاوه بر روسیه در 2 کشور دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد.

آبخاز و اوستیای جنوبی از روبل به‌عنوان ارز رایج در کشور خود استفاده می‌کنند. این دو کشور که زمانی به‌عنوان کشورهایی از خاک شوروی شناخته می‌شدند، امروزه و پس از استقلال همچنان از نظر واحد پولی به روسیه وابسته هستند.

در سال 2013، روبل روسیه به‌عنوان دوازدهمین ارز باارزش از نظر توزیع ارز در چرخش بازار جهانی ارز شناخته شده است.

در صدر این لیست ابتدا دلار آمریکا و سپس یورو و ین ژاپن قرار گرفته‌اند. هرچند متاسفانه این لیست به‌روز نشده؛ اما به نظر می‌رسد روبل روسیه در طول این سال‌ها توانسته باشد رتبه خود را ارتقاء دهد.

تاکنون 2 مدل اسکناس 100 روبل به‌صورت یادبود در سال‌های 2013 و 2015 به چاپ رسیده است. یکی از این اسکناس‌ها مربوط به المپیک زمستانی و دیگری مربوط یادبود کشتی‌های غرق‌شده در خلیج سواستوپول بوده‌اند.

ارزش روبل روسیه در برابر دلار آمریکا در 5 سال گذشته به‌شدت افت پیدا کرده است. هرچند تا سال 2014 هر دلار آمریکا معادل 35 روبل روسیه بود، در سال‌های اخیر هر دلار آمریکا بین 50 تا 70 روبل بوده است که نشان از کاهش ارزش پول ملی روسیه در برابر دلار دارد.

 

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

اموزش بورس

در صورتی که قصد شروع معاملات در بازار ارزهای بین‌المللی را دارید، اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یک کارگزاری‌ معتبر انجام دهید:

2 نظر
  1. سلام خسته نباشید برای گرفتن کد بورسی با چه شماره ای تماس بگیریم؟

نظرتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

می‌توانید بدون درج نظر نیز از نظرات مطلع شوید، برای اینکار اینجا کلیک کنید.

.

.


نکات مهم

  • پاسخ‌هایی که به دیدگاه‌ کاربران گرامی داده می‌شود صرفا نظر شخصی نویسنده دیدگاه است و مسئولیت استفاده از این اطلاعات بر عهده کاربران خواهد بود.
  • دیدگاه‌هایی که دارای متن‌های تبلیغاتی، مشخصات شخصی و مطالب غیرمرتبط هستند پذیرفته نمی‌شوند.
  • لطفا سوال‌تان را واضح و شفاف بپرسید (خود را جای دیگران قرار دهید).
  • سوالات مبهم و تکراری (قبلا در نظرات جواب داده شده) پاسخی دریافت نمی‌کنند.

مطالب مرتبط

طلا یا سکه بهار آزادی؟ سرمایه‌گذاری بر روی کدام بهتر است؟

همان‌طور که می‌دانید طلا و سکه به دلیل خاصیت نقد شوندگی سریع و نداشتن محدودیت‌هایی که سایر روش‌های سرمایه‌گذاری دارند، یکی از روش‌های معمول سرمایه‌گذاری بین اقشار مختلف جامعه است.…
بیشتر بخوانید

آیا سرمایه‌گذاری بر روی طلای ساخته‌شده (زینتی) صحیح است؟

طلا شناخته‌شده‌ترین فلز گران‌بهایی است که از گذشته تاکنون موردتوجه مردم بوده است. از طلا علاوه بر کاربردهای متعدد، به‌عنوان زیورآلات گران‌بها نیز استفاده می‌کنند. همچنین با توجه به ارزش…
بیشتر بخوانید