روش تحلیل حجم معاملات در بازار سهام

شجاع‌الدین جهاندیده
شجاع‌الدین جهاندیده
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Twitter
تحلیل تکنیکال حجم معاملات

در این مطلب با نحوه تحلیل حجم معاملات در بورس و سایر بازارهای مالی و چند اندیکاتور مفید حجم آشنا خواهیم شد.

به زبان ساده، حجم معاملات به معنای تعداد سهام یا مقدار دارایی است که در یک بازه زمانی مشخص خرید و فروش می‌شود.

آشنایی با نحوه استفاده از اندیکاتورهای تکنیکال می‌تواند کمک شایانی به پیش بینی جهت احتمالی قیمت توسط معامله‌گران و سرمایه‌گذاران کند. میانگین‌های متحرک، مکدی (MACD) و شاخص قدرت نسبی (RSI) برخی از رایج‌ترین اندیکاتورها در تحلیل تکنیکال هستند.

از سوی دیگر، حجم یکی از اندیکاتورهایی است که تحلیلگران به دلیل سادگی آن را تا حدودی زیادی دست کم می‌گیرند. با این حال، واقعیت این است که حجم به قاعده اساسی پشت آن، یکی از مهم‌ترین اندیکاتورها محسوب می‌شود.

تحلیل حجم معاملات در بورس

در یک بازار عادی، قیمت کالاها به دلیل عرضه و تقاضا تغییر می‌کند. زمانی که تقاضا برای یک محصول از عرضه آن بیشتر شود، شاهد افزایش قیمت آن محصول خواهیم بود. از سوی دیگر، زمانی که عرضه بیش از تقاضا باشد، قیمت کالا کاهش می‌یابد.

تحلیل حجم معاملات در بورس به دو دلیل اصلی برای معامله‌گران و سرمایه‌گذاران بسیار مهم است:

  • سطح روانی معامله‌گران بازار را نشان می‌دهد
  • ابزار خوبی برای بررسی یا تأیید یک روند است.

به عنوان مثال، زمانی که قیمت یک سهم همراه با حجم بالای معاملات در حال افزایش است، نشان می‌دهد که روند قوی‌تر است، بنابراین یک سیگنال صعودی برای خرید است.

در مقابل، اگر قیمت سهم با حجم بالای معاملات در حال کاهش باشد، نشان دهنده فروش سنگین توسط سهامداران است.

حجم معاملات همچنین یکی از نشانه‌های مهم واگرایی است. زمانی که افزایش حجم معاملات در یک روند صعودی منجر به کاهش قیمت سهم شود، واگرایی رخ داده است.

یک قاعده مهم در هنگام تحلیل حجم معاملات در بورس ‌این است که کاهش قیمت سهم همراه با حجم زیاد معاملات نشان می‌دهد که ممکن است یک «اتفاق» باعث ایجاد این حرکت ناگهانی و شدید شده باشد.

این «اتفاق» ممکن است انتشار اخبار اقتصادی مانند تغییر نرخ بهره، شایعات مربوط به شرکت‌ها یا موارد مشابه باشد.

معامله‌گران همچنین از حجم معاملات برای تأیید الگوهای نمودار استفاده می‌کنند. برخی از این الگوها عبارت‌اند از: الگوی سر و شانه، مثلث و پرچم.

حجم در الگوها
توجه به حجم معاملات در هنگام تشکیل و شکست الگوهای نمودار بسیار مهم است.

معامله‌گران باتجربه و موفق هنگام شناسایی و تأیید این الگوهای نمودار همیشه به حجم معاملات در هنگام شکست سطوح مهم توجه می‌کنند. به عنوان مثال، اگر حجم معاملات یک سهم بالا باشد، احتمال تشکیل این الگوهای نمودار بیشتر می‌شود.

حجم معاملات به عنوان شاخص بازار

گاهی اوقات روند قیمت سهام آن‌طور که به نظر می‌رسد نیست. در ادامه نحوه استفاده از تحلیل حجم معاملات در بورس برای تأیید یا رد روندها را به زبان ساده توضیح خواهیم داد.

حرکت قیمت سهام همیشه آن‌طور که به نظر می‌رسد نیست. در پشت پرده حرکت قیمت به سمت بالا یا پایین، ممکن است روندهای جدید در حال شکل گیری باشند یا روندهای فعلی در آستانه تغییر جهت باشند. به همین دلیل است که معامله‌گران در هنگام تلاش برای تأیید یا رد سیگنال‌های معاملاتی به دنبال نشانه‌های دیگری از احتمال ادامه روند یا تغییر آن هستند.

بیشتر بخوانید: 3 روش برای تشخیص ورود و خروج پول هوشمند در بورس

حجم معاملات، که تعداد سهام معامله شده در یک دوره زمانی خاص را نشان می‌دهد، می‌تواند در اینجا به کمک معامله‌گر بیاید.

اگرچه نوسانات حجم معاملات ممکن است به خودی خود برای پی بردن به تغییرات احتمالی روندها کافی نباشد، اما تحلیل حجم معاملات در بورس می‌تواند به شما کمک کند قدرت روندهای مختلف را ارزیابی کنید. در بخش بعدی نحوه استفاده از نشانه‌های حجم در تحلیل وضعیت روند سهام را بررسی می‌کنیم.

آنچه معامله‌گران در تحلیل حجم معاملات در بورس به دنبال آن هستند!

به طور خلاصه، حجم معاملات بیشتر از میانگین و/یا افزایش حجم معاملات می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که معامله‌گران به صورت جدی کنترل قیمت را در دست دارند و روند با قدرت به حرکت خود ادامه خواهد داد. این نکته را می‌توانید در نمودار 1 در زیر مشاهده کنید، که در آن جهت خطوط قیمت و حجم هر دو در حال افزایش است.

برعکس، حجم معاملات کمتر از میانگین و/یا کاهش حجم می‌تواند نشان‌دهنده عدم اشتیاق معامله‌گران به ادامه روند باشد. همان‌طور که در نمودار 2 مشاهده می‌کنید، حتی با وجود ادامه صعود قیمت، حجم معاملات در حال کاهش است.

سیگنال‌های صعودی با تحلیل حجم معاملات در بورس

در ادامه چند روش رایج برای استفاده از حجم معاملات برای تأیید حرکت صعودی قیمت، و همچنین مثالی از اینکه چگونه حجم می‌تواند ضعف روند قیمت را نشان دهد، ارائه کرده‌ایم:

شکست سطح مقاومت همراه با حجم بالاتر از میانگین معاملات

در طول روندهای صعودی و در بازارهای خنثی، قیمت سهام گه‌گاه به سطح مقاومت می‌رسد؛ در این سطوح فشار فروش بر قدرت صعودی غلبه کرده و حرکت صعودی متوقف می‌شود.

هنگامی که قیمت سهام این سطح مقاومت را به سمت بالا می‌شد، به طور کلی اعتقاد بر این است که اگر در لحظه شکست حجم معاملات بالا (بالاتر از میانگین حجم) ​​باشد، شکست اعتبار بیشتری دارد. شکست همراه با حجم کم معاملات نشان دهنده میل کم خریداران و احتمال بازگشت قیمت به زیر سطح مقاومت است.

بیشتر بخوانید: روانشناسی سطوح حمایت و مقاومت؛ این نواحی چگونه شکل می‌گیرند؟

حجم معاملات در زمان بریک آوت
افزایش حجم معاملات در زمان شکست سطح مقاومت نشانه احتمال ادامه یافتن روند صعودی است.

روند صعودی همراه با افزایش حجم معاملات

ادامه روند صعودی همراه با افزایش و/یا حجم بالاتر از میانگین نشان دهنده علاقه زیاد سرمایه‌گذاران به آن سهم است که این می‌تواند منجر به خرید بیشتر توسط معامله‌گران جدید و افزایش حتی بیشتر قیمت شود.

روند صعودی با حجم بالا
روند صعودی همراه با افزایش حجم معاملات

روند صعودی با کاهش حجم معاملات

روند صعودی بدون افزایش و/یا حجم بالاتر از میانگین می‌تواند ​​نشان دهنده عدم علاقه زیاد سرمایه‌گذاران به خرید بیشتر سهم باشد.

چنین شرایطی حاکی از ضعف روند صعودی و توقف احتمالی آن در آینده نزدیک است. با وجود اینکه قیمت ممکن است هنوز به روند صعودی خود ادامه دهد، بسیاری از معامله‌گرانی که حجم معاملات را تحلیل می‌کنند سعی می‌کنند از ورود به معاملات خرید در این سهم خودداری کنند.

بیشتر بخوانید: 19 نکته طلایی برای سرمایه گذاری و ترید در بازار صعودی (گاوی)

کاهش حجم در روند صعودی
عدم افزایش/کاهش حجم معاملات در روند صعودی سهم

سیگنال‌های نزولی با تحلیل حجم معاملات در بورس

در این بخش با چند روش رایج برای استفاده از تحلیل حجم معاملات در بورس برای تأیید حرکت نزولی قیمت آشنا می‌شویم. همچنین، مثالی از چگونگی پی بردن به ضعف روند به کمک حجم را بررسی خواهیم کرد:

شکست سطح حمایت همراه با حجم بالای معاملات

در طول روندهای نزولی و در بازارهای خنثی، قیمت سهام گه‌گاه به سطح حمایت می‌رسد؛ در این سطوح به دلیل غلبه فشار خرید بر فشار فروش، روند نزولی ضعیف شده و ممکن است به صورت موقت متوقف شود.

به اعتقاد تحلیلگران اگر شکسته شدن سطح حمایت با حجم بالای معاملات همراه باشد، شکست معتبرتر است. شکست نزولی همراه با حجم کم معاملات نشان می‌دهد که علاقه زیادی برای ادامه روند نزولی وجود ندارد.

افزایش حجم در بریک داون
افزایش حجم معاملات در زمان شکست سطح حمایت

روند نزولی همراه با افزایش حجم معاملات

ادامه روند نزولی همراه با افزایش و/یا حجم بالاتر از میانگین به این معنی است که سرمایه‌گذاران نسبت به سهم تردید دارند که این می‌تواند منجر به فروش بیشتر و حتی کاهش بیشتر قیمت شود.

روند نزولی با افزایش حجم
افزایش حجم معاملات هم‌زمان با کاهش قیمت نشانه قدرت بالای روند نزولی است.

روند نزولی با کاهش حجم معاملات

وجود روند نزولی در بازار بدون افزایش و/یا حجم بالاتر از میانگین نشان دهنده تغییر احتمالی احساسات سرمایه‌گذاران و کاهش فروش باشد.

در این شرایط، با وجود اینکه قیمت سهام ممکن است به کاهش خود ادامه دهد، معامله‌گرانی که از تحلیل حجم معاملات در بورس استفاده می‌کنند ممکن است به دنبال شناسایی نشانه‌های تغییر روند و خرید سهم باشند.

روند نزولی با افزایش حجم
افزایش حجم معاملات هم‌زمان با کاهش قیمت نشانه قدرت بالای روند نزولی است.

به عنوان یک قاعده کلی، تمام شکست‌های سطوح حمایت یا مقاومت و ادامه روند که با حجم بالای معاملات (بیشتر از میانگین) همراه باشد، مهم‌تر و معتبرتر از شکست‌هایی است که در آن‌ها حجم معاملات افزایش پیدا نمی‌کند.

بیشتر بخوانید: 9 تکنیک کاربردی برای سرمایه گذاری در بازار نزولی

سه اندیکاتور برای تحلیل حجم معاملات در بورس

اندیکاتورهای حجم معاملات بر اساس فرمول‌های ریاضی ایجاد می‌شوند و نتیجه محاسبات آن‌ها معمولاً به صورت خطوط ساده یا هیستوگرام در پلتفرم‌های نموداری نمایش داده می‌شود.

هر اندیکاتور از فرمول متفاوتی استفاده می‌کند و معامله‌گران باید اندیکاتوری را پیدا کنند که بهترین کارایی را در بازار مدنظرشان دارد.

تعداد زیادی اندیکاتور حجم وجود دارد که ما در ادامه سه اندیکاتور مهم و پرکاربرد را معرفی می‌کنیم:

حجم تعادلی (OBV)

اندیکاتور حجم تعادلی (OBV) فشار خرید و فروش را اندازه‌گیری می‌کند. حجم تعادلی یک اندیکاتور تجمعی است که در روزهای مثبت حجم را اضافه می‌کند و در روزهای منفی حجم را کم می‌کند. زمانی که قیمت سهام بالاتر از قیمت پایانی روز قبل بسته شود، تمام حجم معاملات آن روز به عنوان حجم مثبت در نظر گرفته می‌شود.

در مقابل، هنگامی که قیمت سهام کمتر از قیمت پایانی روز قبل بسته شود، تمام حجم آن روز به عنوان حجم منفی در نظر گرفته می‌شود. مقدار واقعی OBV مهم نیست بلکه این جهت اندیکاتور است که باید به آن توجه داشته باشید.

  • هنگامی که هم قیمت و هم OBV سقف‌ها و کف‌های بالاتر ثبت کنند، روند صعودی احتمالاً ادامه خواهد داشت.
  • در صورتی که هم قیمت و هم OBV کف‌ها و سقف‌های پایین‌تر ایجاد کنند، روند نزولی احتمالاً ادامه خواهد داشت.
  • اگر در یک محدوده رنج، OBV در حال افزایش باشد، ممکن است نشان دهنده فاز انباشتگی باشد و این هشداری درباره شکست محدوده رو به بالا است.
  • اگر در یک محدوده رنج، OBV در حال کاهش باشد، ممکن است نشان دهنده فاز توزیع باشد و این هشداری درباره شکست رو به پایین است.
  • زمانی که قیمت همچنان سقف‌های بالاتر بزند اما OBV نتواند مانند قیمت عمل کند، روند صعودی احتمالاً ضعیف شده و به زودی متوقف می‌شود. به این سناریو واگرایی منفی می‌گویند.
  • زمانی که قیمت به کاهش خود ادامه می‌دهد ولی OBV نتواند کف‌های پایین‌تر بزند، روند نزولی احتمالاً ضعیف شده و ممکن است به زودی متوقف شود. به این سناریو واگرایی مثبت می‌گویند.

جریان پول چایکین (Chaikin Money Flow)

اندیکاتور جریان پول چایکین (CMF) میانگین وزنی حجمی انباشت و توزیع در یک دوره مشخص است. دوره زمانی استاندارد جریان پول چایکین 21 روز است. ایده پشت این اندیکاتور این است که هر چه قیمت بسته شدن به بیشترین قیمت نزدیکتر باشد، انباشتگی بیشتری صورت گرفته است. برعکس، هر چه قیمت پایانی به کمترین قیمت نزدیک‌تر باشد، توزیع بیشتری صورت گرفته است.

اگر پرایس اکشن یا رفتار قیمت به طور مداوم بالاتر از نقطه میانی در حجم رو به افزایش بسته شود، مقدار اندیکاتور جریان پول چایکین مثبت خواهد بود. برعکس، اگر پرایس اکشن به طور مداوم در زیر نقطه میانی در حجم رو به افزایش بسته شود، مقدار اندیکاتور منفی خواهد بود.

  • بیشتر بودن مقدار CMF از خط صفر نشانه قدرت در بازار و قرار گرفتن آن در زیر خط صفر نشانه ضعف در بازار است.
  • منتظر بمانید تا CMF جهت شکست قیمت از خطوط روند یا خطوط حمایت و مقاومت را تأیید کند. برای مثال، اگر قیمت سطح مقاومت را به سمت بالا شکست، منتظر بمانید تا مقدار CMF مثبت شود تا جهت شکست را تأیید کند.
  • سیگنال فروش CMF زمانی اتفاق می‌افتد که پرایس اکشن در مناطق اشباع خرید یک سقف بالاتر بزند؛ در این صورتCMF  با ایجاد یک سقف پایین‌تر نشانه واگرایی را بروز داده و شروع به تغییر جهت به سمت پایین می‌کند.
  • سیگنال خرید CMF زمانی اتفاق می‌افتد که پرایس اکشن در مناطق اشباع فروش یک کف پایین‌تر ایجاد کند؛ در این صورتCMF  با ایجاد یک کف بالاتر نشانه‌های واگرایی را صادر کرده و شروع به افزایش می‌کند.

اسیلاتور کلینگر (Klinger Oscillator)

اسیلاتور کلینگر یک ابزار مالی است که روندهای بلندمدت جریان پول را پیش‌بینی می‌کند و در عین حال نوسانات کوتاه‌مدت را تشخیص می‌دهد. علاوه بر این، این اسیلاتور با مقایسه کامل حجم با قیمت، تغییر جهت‌های قیمت را در بازار مالی پیش‌بینی می‌کند.

اسیلاتور حجم کلینگر از دو خط و خط مرکزی تشکیل شده است. معمولاً این دو خط قرمز و آبی هستند. خط آبی سیگنال است، در حالی که خط قرمز کلینگر است.

مانند بیشتر اندیکاتورهای دارای دو خط، نکته کلیدی در کلینگر زمانی است بین دو خط کراس اوور اتفاق می‌افتد (یعنی دو خط یکدیگر را قطع می‌کنند). سیگنال دیگری که باید زیر نظر گرفت زمانی است که دو خط از خط مرکزی عبور می‌کنند.

سیگنال خرید معمولاً زمانی ظاهر می‌شود که دو خط اسیلاتور در زیر خط مرکزی یکدیگر را قطع کنند. از سوی دیگر، سیگنال فروش زمانی شکل می‌گیرد که این دو خط در بالای خط مرکزی یکدیگر را قطع کنند.

سؤالات متداول

حجم معاملات به چه معناست؟

به تعداد سهام یا مقدار دارایی‌های خرید و فروش شده توسط معامله‌گران در یک بازه زمانی مشخص حجم معاملات می‌گویند.

تحلیل حجم معاملات در بورس چه کمکی به معامله‌گران می‌کند؟

حجم معاملات یکی از ساده‌ترین و در عین حال مفیدترین ابزارها برای پیش بینی جهت احتمالی حرکت قیمت است. برای مثال، کاهش حجم معاملات در روندهای صعودی یا نزولی می‌تواند نشانه ضعیف شدن روند و توقف احتمالی آن باشد.

بهترین اندیکاتورهای حجم کدم‌اند؟

تعداد زیادی اندیکاتور برای تولید سیگنال‌های معاملاتی بر اساس حجم معاملات طراحی شده است. اندیکاتور حجم تعادلی (OBV)، جریان پول چایکین (Chaikin Money Flow) و اسیلاتور کلینگر از جمله کاربردی‌ترین اندیکاتورهای حجم هستند.

سخن پایانی

حجم معاملات همیشه شاخص مهمی از احساسات بازار بوده است. تحلیل حجم معاملات در بورس، مانند اندیکاتورهای معروف از جمله مکدی یا RSI، می‌تواند به معامله‌گر کمک کنند تا شکست قیمت را تأیید کند، تغییر جهت قیمت در آینده را تشخیص دهد و فاز انباشت قیمت را شناسایی کند.

افزودن تحلیل حجم معاملات در بورس به استراتژی معاملاتی باعث بهبود نتایج معاملات و کاهش تعداد اشتباهات می‌شود.

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

نام شرکتویژگی‌هاامتیاز
کارگزاری آگاه
  • ارائه خدمات متمایز در قالب باشگاه مشتریان
  • سامانه معاملاتی اختصاصی و کاربرپسند
  • امکان دریافت اعتبار معاملاتی
  • امکان خرید آنلاین صندوق‌های سرمایه‌گذاری
  • امکان ثبت‌نام آنلاین برای کد بورسی
ثبت نام در بورس

برای سرمایه‌گذاری و معامله موفق، نیاز به آموزش دارید. خدمات آموزشی زیر از طریق کارگزاری آگاه ارائه می‌شود:

نام خدماتویژگی‌ها
دوره‌های آموزشی تحلیل تکنیکال (تحلیل نموداری)
  • دوره‌های حضوری + غیرحضوری
  • شناخته‌شده‌ترین اساتید
  • در سطح مقدماتی، متوسط و پیشرفته
  • ارائه مدرک معتبر گذراندن دوره

قصد خرید یا فروش ارز دیجیتال در ایران را دارید؟ در این سایت می‌توانید با اطمینان و با چند کلیک خرید کنید:

نام ویژگی‌هاامتیاز
نوبیتکس
  • خرید ارز دیجیتال با کارت بانکی شتاب
  • بدون نگرانی از تحریم
  • معامله با کارمزد و سرعت مناسب
  • ترید ارز دیجیتال با دلار (تتر) و ریال
عضویت فوری
صرافی خارجی کوینکسعضویت فوری

به اشتراک بگذارید:

Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Telegram
Email
شجاع‌الدین جهاندیده

شجاع‌الدین جهاندیده

در بورسینس با مقالات آموزشی، دوره‌های آنلاین و کتاب‌ها و... به شما کمک می‌کنیم درآمد بیشتری داشته باشید و سود بیشتری از سرمایه‌گذاری کسب کنید. *** در توئیتر فالو کنید: https://twitter.com/jahandide
13 نظر
  1. با سلام و تشکر
    تعریف relative volume حجم رو نسبت به چی میسنجه؟ کندل قبل؟ یا میانگین کندل ها ؟

    1. سلام وقت بخیر
      relative volume یه اسیلاتوره که معمولا در نرم افزارهای تحلیلی به اختصار RVOL نوشته شده.
      اینکه حجم رو نسبت به چی مسنجه بستگی به خود تریدر داره دوره رو روی چند بذاره. بطور پیش فرض دوره این اسیلاتور معمولا روی 14 قرار داره
      پس اگه نمودار شما روی روزانه باشه، میانگین حجم معاملات 14 روز قبل رو به عنوان حجم میانگین در نظر میگیره

  2. سلام بابت مطالب مفید و کاربردیتون بسیار سپاسگذارم مطالب شما بی نظیر!!!!

  3. سلام اگر حجم معاملات نسبت بله میانگین حجم ماهیانه خیلی کمتر باشه چطور؟ باید بریم سراغ نسبت خریدار به فروشنده؟

    و اگه سیگنالی میده مثبت هست یا منفی؟

  4. با سلام. سایت مشابه finviz در ایران هست که بشه ازش تمامی این اطلاعاتو یکجا (حجم میانگین، حجم نسبی، تحلیل هتای تکنیکال آماده که پر بازدید هم باشن و …) دید؟
    آیا حجم مبنا با میانگین یکی هست؟
    با تشکر

    1. سلام وقت بخیر
      سایت rahavard365.com برخی اطلاعات رو نمایش میده.
      حجم مبنا فرق میکنه با حجم میانگین.

  5. من تجربه اولی هستم تو بورس ، مقداری سهام خریدم که متاسفانه افت قیمت داشته،، میتون م خرید و فروشی انجام ندم همونطور بمونن امکانش هست تو دراز مدت بهم سود بده؟ یا حتما باید بازی کنم با خرید و فروشش؟ ممنون

    1. نمیشه گفت دوست عزیز
      شرکتها که همگی یک شرایط رو ندارن
      ممکنه رشد کنه و ممکنه بیشتر افت داشته باشه
      اگه نیاز به مشاوره در خصوص نگهداری یا فروش سهم دارید از خدمات سایت hamfekran.com استفاده کنید

  6. سلام
    امروز نماد ونوین بیشتر از حجم مبنای خودش معامله شد
    همچنین قمیت معامله اش هم بیشتر از قیمت پایانی دیروز بود اما باز هم قیمت پایانی منفی ۱،۵ خورد علت چیه؟ ممنون

    1. سلام، یعنی چرا افت کرده؟ معاملات باید در حجم کافی در قیمتی خاص انجام بشه تا قیمت پایانی جابه جا بشه
      اگه به اندازه کافی در محدوده مثبت معامله میشد، قیمت پایانی به مثبت میرسید

      1. سلام مگه این ( حجم کافی ) که شما می گویید همون حجم مبنا نیست. یا کلا یه چیز دیگه است؟

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عناوین مطلب