روانشناسی سطوح حمایت و مقاومت؛ این نواحی چگونه شکل می‌گیرند؟

رامتین بی‌نیاز
رامتین بی‌نیاز
LinkedIn
Telegram
WhatsApp
Twitter
نواحی حمایت و مقاومت

تحلیلگران تکنیکال از سطوح حمایت (support) و مقاومت (resistance) برای یافتن نقاط قیمتی روی نمودار استفاده می‌کنند که در آنجا احتمال وقفه در حرکت یا برگشت روند موجود وجود دارد.

حمایت در جایی اتفاق می‌افتد که انتظار می‌رود یک روند نزولی به دلیل تمرکز تقاضا متوقف شود. مقاومت جایی اتفاق می‌افتد که انتظار می‌رود یک روند صعودی به دلیل تمرکز عرضه، به صورت موقت متوقف شود.

این سطوح که در نگاه اول ممکن است قراردادی به نظر برسند، بر اساس سنتیمنت و قیمت مرجع (برای مثال قیمت خاصی مرجع می‌شود و بقیه قیمت‌ها در مقایسه با آن قیمت، می‌توانند گران یا ارزان به نظر برسند) بازار هستند.

در اینجا بررسی می‌کنیم که چگونه نواحی حمایت و مقاومت به طور گسترده توسط احساسات و روانشناسی انسان شکل می‌گیرند.

مروری بر نکات مهم

  • سطوح حمایت و مقاومت، سطوح قیمتی مهمی روی نمودار هستند که مثل مانع عمل می‌کنند و به قیمت اجازه نمی‌دهند که در جهت مشخص به حرکت خود ادامه دهد.
  • روانشناسی بازار نقش و اهمیت زیادی دارد؛ چرا که معامله‌گران و سرمایه‌گذاران، گذشته را به یاد می‌آورند و به تغییرات واکنش نشان می‌دهند تا حرکت آینده بازار را پیش‌بینی کنند.
  • با درک سنتیمت و احساسات هر یک از بازیگران بازار و مجموع این عوامل، می‌توان جابه‌جایی نواحی عرضه و تقاضا را مشخص کرد.

روانشناسی پشت حمایت و مقاومت

در هر بازار مالی، معمولاً سه نوع شرکت‌کننده در هر سطح قیمتی وجود دارد:

  1. افرادی که در موقعیت خرید (long) قرار دارند و در انتظار افزایش قیمت‌اند.
  2. کسانی که در موقعیت فروش (short) قرار دارند و امیدوارند که قیمت کاهش یابد.
  3. افرادی که هنوز تصمیم نگرفته‌اند در کدام جهت وارد معامله شوند.

وقتی قیمت از سطح حمایت بالاتر می‌رود، معامله‌گرانی که در موقعیت خرید هستند خوشحال خواهند بود و اگر قیمت دوباره به همان سطح حمایت برگردد، ممکن است که حجم موقعیت معاملاتی خود را افزایش دهند.

معامله‌گرانی که در موقعیت فروش قرار دارند، دچار تردید می‌شوند و اگر قیمت به همان سطح حمایت برگردد، ممکن است که در قیمت سربه‌سر یا نزدیک آن از موقعیت فروش خارج شوند.

معامله‌گرانی که از قبل در این سطح قیمت وارد بازار نشده‌اند، ممکن است در صورت بازگشت قیمت به همان سطح حمایت، برای ورود به موقعیت خرید هجوم بیاورند. در واقع تعداد زیادی از معامله‌گران، مشتاقانه منتظرند که در این سطح وارد موقعیت خرید شوند و به قدرت آن به عنوان یک ناحیه حمایتی بیفزایند.

اگر همه این شرکت‌کنندگان بازار در این سطح بخرند، قیمت دوباره از آن سطح حمایت برمی‌گردد و به سمت بالا حرکت می‌کند.

در عین حال قیمت می‌تواند به زیر سطح حمایت ریزش کند. وقتی قیمت به ریزش و کاهش خود ادامه می‌دهد، معامله‌گران به‌سرعت متوجه می‌شوند که آن سطح حمایت نمی‌تواند قیمت را نگه دارد و مانع ریزش آن شود. ممکن است معامله‌گرانی که در موقعیت خرید هستند منتظر بمانند تا قیمت دوباره به سطح حمایت قبلی (که اکنون نقش مقاومت را بازی می‌کند) برگردد تا از موقعیت خرید خارج شوند و ضرر خود را به حداقل برسانند.

معامله‌گرانی که در موقعیت فروش هستند در این حالت خوشحال خواهند بود و اگر قیمت به سطح قبلی برگردد ممکن است به حجم موقعیت معاملاتی خود اضافه کنند. در نهایت، معامله‌گرانی که وارد بازار نشده‌اند، در صورت بازگشت قیمت به سطح حمایت قبلی، با پیش‌بینی این که قیمت قرار است ریزش بیشتری را تجربه کند وارد موقعیت فروش می‌شوند.

باز هم تعداد زیادی از معامله‌گران آماده هستند که در این سطح وارد شوند و دست به حرکتی بزنند؛ اما در اینجا به جای خریدن وارد موقعیت فروش می‌شوند. در بررسی واکنش‌های معامله‌گران به سطوح مقاومت هم می‌توان عکس همین رفتار را مشاهده کرد.

بیشتر بخوانید: استفاده از سطوح حمایت و مقاومت در تحلیل ارز دیجیتال

نمونه‌هایی از جابه‌جایی نواحی

این مثال‌ها یک اصل مهم تحلیل تکنیکال را نشان می‌دهند: این که سطحی که قبلاً نقش حمایت را بازی کرده است، سپس به مقاومت تبدیل می‌شود.

در مقابل، وقتی قیمت بتواند سطوح مقاومت را بشکند و به نقطه‌ای بالاتر از آن صعود کند، این سطوح نقش حمایت را بازی خواهند کرد. این مسئله در هر چارت یا بازه زمانی (time frame) دیده می‌شود.

بیشتر بخوانید: اهمیت دوره‌های زمانی (تایم فریم‌ها) در تحلیل تکنیکال

اگرچه سرمایه‌گذاران معمولاً برای مشخص کردن نواحی حمایت و مقاومت از چارت روزانه استفاده می‌کنند، بازه‌های زمانی کوتاه‌تر هم به کار می‌روند. به‌خصوص معامله‌گران کوتاه‌مدت برای تعیین سطوح حمایت و مقاومت از بازه‌های زمانی کوتاه‌تر استفاده می‌کنند.

برای مثال در تصویر زیر، چارت قیمتی روزانه شرکت آلفابت (Alphabet) را به صورت کندل‌استیک می‌بینید. خط افقی بنفش، سطح مقاومت در قیمت حدود 3022 دلار را می‌بینید که اجازه نمی‌دهد قیمت از آن میزان بالاتر برود. همچنین سطح حمایتی را با خط نارنجی در قیمت حدود 2500 دلار می‌بینید.

حمایت و مقاومت آلفابت

نکته مهم: موضوع روانشناسی حمایت و مقاومت تنها مربوط به قیمت‌های مشخص نیست. این فرآیند می‌تواند در خطوط روند صعودی و نزولی قابل بحث باشد.

بیشتر بخوانید: مزایا و معایب تحلیل روند چیست؟ + استراتژی‌های ترید در جهت روند

احساسات و رفتار انسان

ترس، طمع و غریزه گله‌ای (herd instinct)، عباراتی هستند که وقتی درباره روانشناسی پشت بازارهای مالی بحث می‌کنیم مطرح می‌شوند.

علت این است که احساسات انسان در حرکات قیمتی که در بازار مشاهده می‌شوند، تاثیر داشته و نقش بازی می‌کند. از همین جهت، می‌توان نمودار قیمتی را به شکل سیر زمانی خوش‌بینی و بدبینی فعالان بازار در نظر گرفت.

به عنوان نمونه، ترس و طمع همان‌طور که بالاتر نشان داده شد، در رفتار شرکت‌کنندگان بازار دیده می‌شود. وقتی قیمت دوباره به سطح حمایت ریزش می‌کند، معامله‌گرانی که در موقعیت خرید هستند، به حجم معامله خود اضافه می‌کنند تا سود بیشتری به دست آورند.

بیشتر بخوانید: شاخص ترس و طمع ارزهای دیجیتال چیست؟

در عین حال، معامله‌گرانی که در موقعیت فروش هستند، از موقعیت معاملاتی خود خارج می‌شوند؛ چرا که از  ضرر کردن و از دست دادن پول‌شان می‌ترسند.

غریزه گله‌ای هم در این مثال به این صورت نشان داده می‌شود که معامله‌گران تمایل دارند در نزدیکی سطوح حمایت و مقاومت رفتار جمعی مشابه از خودشان نشان دهند و این سطوح را تقویت کنند.

معامله‌گران همچنین می‌توانند یک جور پاسخ شرطی را طبق چیزی که به آن «لنگر انداختن (anchoring) یا همان قیمت مرجع» می‌گوییم تجربه کنند.

لنگر انداختن ابداعی از حوزه مالی رفتاری (behavioral finance) است که استفاده ناخودآگاه از اطلاعات نامرتبط را توصیف می‌کند. برای مثال می‌توان به قیمت خرید یک ورقه بهادار به عنوان یک نقطه ارجاع ثابت (یا همان لنگر) برای گرفتن تصمیم درباره آن ورقه بهادار اشاره کرد.

بنابراین اگر یک سطح حمایت یا مقاومت در گذشته ایجاد شده باشد، می‌تواند یک لنگر جمعی درست کند که همان سطوح در آینده به عنوان حمایت یا مقاومت عمل کنند.

به این مثال توجه کنید: وارد مغازه‌ای می‌شوید و قصد خرید کالایی را دارید. در حالت اول فروشنده قیمت آن را 200 هزار تومان اعلام می‌کند و در نهایت می‌توانید با تخفیف آن را با قیمت 150 هزار تومان بخرید. در حالت دوم فروشنده قیمت را 150 هزار تومان اعلام می‌کند و در نهایت کالا را با همین قیمت می‌خرید.

طبق فرآیند لنگر کردن، حالت اول برای شما خوشایندتر است؛ چرا که در حالت اول قیمت 200 هزار تومان در ذهن شما لنگر شده است و باقی مسائل را نسبت به آن می‌سنجید. بنابراین حس می‌کنید در حالت اول کالا را ارزان‌تر خریده‌اید. این به دلیل لنگر شدن قیمت اول در ذهن شماست.

در تصویر زیر نمودار قیمتی روزانه شرکت AMD را می‌بینید. همان‌طور که مشخص است، قیمت چندین بار به ناحیه حمایتی مشخص‌شده با رنگ بنفش واکنش نشان داده است. با توجه به این که این سطح چندین بار توانسته است که از قیمت حمایت کند و اجازه ریزش بیشتر را ندهد، به عنوان یک سطح حمایتی قوی در نظر گرفته می‌شود.

حمایت AMD

سطوح قیمتی احساسی

سطوح حمایت و مقاومت دیگری که از احساسات انسان تاثیر می‌گیرند، اعداد صحیح و رُند هستند (چون به خاطر سپردن‌شان آسان است).

برای مثال می‌توان به بالاترین و پایین‌ترین قیمت در یک سال گذشته یا رویدادهای تاریخی مثل زدن یک سقف جدید در بازار اشاره کرد. معامله‌گران به چند دلیل به سمت این سطوح قیمتی روانی جذب می‌شوند. یک دلیل این است که این قیمت‌ها در گذشته نقاط خاص و مهمی بوده‌اند و معامله‌گران می‌دانند که باز هم قرار است این‌طور باشد.

یک علت دیگر برای مهم و خاص بودن سطوح قیمتی احساسی این است که این سطوح، توجه زیادی جلب می‌کنند و به انتظارات و پیش‌بینی‌ها شکل می‌دهند. این باعث می‌شود که معامله‌گران بیشتری آماده واکنش دادن شوند و حجم بازار افزایش یابد.

برای مثال وقتی سقف قیمت شکسته می‌شود و قیمت به بالاترین حد تاریخی خود می‌رسد، معامله‌گران تصور می‌کنند که چون سطوح مقاومتی برای جلوگیری از افزایش قیمت وجود ندارد، قیمت به حرکت صعودی خود ادامه خواهد داد.

بنابراین هیجان شدیدی در بازار شکل می‌گیرد. وقتی خریداران بیشتری وارد می‌شوند، خوشحالی از افزایش قیمت می‌تواند باعث رشد بیشتر آن شود. مشارکت در بازار افزایش می‌یابد و قیمت از سقف قبلی خود بالاتر می‌رود تا جایی که این اشتیاق محو شود و در این نقطه، سطح جدید مقاومت شکل می‌گیرد.

سوالات پرتکرار

در این قسمت به پاسخ برخی از سوالات پرتکرار درباره روانشناسی حمایت و مقاومت می‌پردازیم.

سطوح حمایت و مقاومت چه هستند و چگونه شکل می‌گیرند؟

می‌توان سطح حمایت را مثل یک کف و سطح مقاومت را مانند یک سقف برای قیمت‌ها در یک بازار در نظر گرفت.

قیمت‌ها دچار ریزش می‌شوند و سطح حمایت را آزمایش می‌کنند؛ در این زمان دو حالت می‌تواند اتفاق بیفتد. حالت اول این است که این سطح موفق به نگه داشتن قیمت می‌شود و قیمت را دوباره به سمت بالا هل می‌دهد. حالت دوم این است که قیمت سطح حمایت مورد نظر را به سمت پایین می‌شکند و احتمالاً به ریزش خود ادامه می‌دهد تا به سطح حمایت بعدی برسد.

این سطوح تا حدی به دلیل روانشناسی بازار شکل می‌گیرند که در نواحی حمایت، سنتیمنت گاوی (bullish) یا صعودی و در نواحی مقاومت، سنتیمنت خرسی (bearish) یا نزولی ایجاد می‌کنند.

بیشتر بخوانید: بازار نزولی (خرسی) و بازار صعودی (گاوی) چیست؟

چرا این سطوح برای معامله‌گران تکنیکال اهمیت دارند؟

معامله‌گران از سطوح حمایت و مقاومت برای برنامه‌ریزی نقاط ورود و خروج معاملات خود استفاده می‌کنند.

اگر حرکات قیمت روی نمودار سطوح حمایت را بشکند، می‌تواند بسته به بقیه اندیکاتورها، به عنوان فرصتی برای خرید یا فرصتی برای ورود به موقعیت فروش دیده شود. اگر این شکست در یک روند صعودی اتفاق بیفتد، حتی می‌تواند نشانه‌ای برای برگشت قیمت باشد.

کاربرد حمایت و مقاومت
معامله‌گران برای تعیین نقاط ورود و خروج معاملات از سطوح حمایت و مقاومت استفاده می‌کنند.

نقش لنگر انداختن در روانشناسی حمایت و مقاومت چیست؟

فرآیند لنگر انداختن یا لنگر کردن، یک ارزش قراردادی را می‌گیرد و به آن برای معامله‌گران معنا می‌دهد.

بنابراین سطوح حمایت یا مقاومتی که قبلاً ایجاد شده‌اند، می‌توانند لنگر شوند و در نتیجه، حمایت و مقاومت‌های بعدی هم در آن‌ها اتفاق بیفتد؛ حتی اگر این سطوح نشان‌دهنده هیچ مسئله بنیادی (fundamental) نباشند.

به همین صورت، اعداد رندی مثل 1,000 دلار یا 25,000 دلار می‌توانند نقش سطوح حمایت یا مقاومت را بازی کنند. علت این امر عوامل فاندامنتال نیست، بلکه صرفاً از نظر نمادین به عنوان لنگرهای روانی دارای معنا هستند. وقتی این سطوح شکسته می‌شوند، معامله‌گران هم لنگرهای خود را مطابق آن دوباره تنظیم می‌کنند.

سخن آخر

پرداختن به روانشناسی حمایت و مقاومت توسط تحلیلگران تکنیکال برای بررسی قیمت‌های گذشته و پیش‌بینی حرکات بازار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این نواحی را می‌توان با ابزار ساده تحلیل تکنیکال، مثل خطوط افقی یا خطوط روند صعودی و نزولی یا با استفاده از اندیکاتورهای پیشرفته‌تری مثل فیبوناچی اصلاحی (Fibonacci retracement) رسم کرد.

روانشناسی بازار نقشی اساسی در حرکات قیمت ابزار مختلف مالی دارد؛ چون معامله‌گران و سرمایه‌گذاران گذشته را به یاد می‌آورند، نسبت به تغییرات شرایط واکنش نشان می‌دهند و حرکات آینده بازار را پیش‌بینی می‌کنند. دانستن نحوه فکر کردن بازار، بهترین راه برای مشخص کردن حرکت بعدی آن است.

قصد شروع سرمایه‌گذاری در بورس را دارید؟ اولین قدم این است که افتتاح حساب رایگان را در یکی از کارگزاری‌ها انجام دهید:

نام شرکتویژگی‌هاامتیاز
کارگزاری آگاه
  • ارائه خدمات متمایز در قالب باشگاه مشتریان
  • سامانه معاملاتی اختصاصی و کاربرپسند
  • امکان دریافت اعتبار معاملاتی
  • امکان خرید آنلاین صندوق‌های سرمایه‌گذاری
  • امکان ثبت‌نام آنلاین برای کد بورسی
ثبت نام در بورس

برای سرمایه‌گذاری و معامله موفق، نیاز به آموزش دارید. خدمات آموزشی زیر از طریق کارگزاری آگاه ارائه می‌شود:

نام خدماتویژگی‌ها
دوره‌های آموزشی تحلیل تکنیکال (تحلیل نموداری)
  • دوره‌های حضوری + غیرحضوری
  • شناخته‌شده‌ترین اساتید
  • در سطح مقدماتی، متوسط و پیشرفته
  • ارائه مدرک معتبر گذراندن دوره

قصد خرید یا فروش ارز دیجیتال در ایران را دارید؟ در این سایت می‌توانید با اطمینان و با چند کلیک خرید کنید:

نامویژگی‌هاامتیاز
نوبیتکس
  • خرید ارز دیجیتال با کارت بانکی شتاب
  • بدون نگرانی از تحریم
  • معامله با کارمزد و سرعت مناسب
  • ترید ارز دیجیتال با دلار (تتر) و ریال
عضویت فوری
صرافی خارجی کوینکسعضویت فوری

سایر مطالب: حمایت و مقاومت در تحلیل تکنیکال

به اشتراک بگذارید:

Twitter
LinkedIn
WhatsApp
Telegram
Email
رامتین بی‌نیاز

رامتین بی‌نیاز

یک دانشجوی کنجکاو اقتصاد و علاقه‌مند به بازارهای مالی.
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

عناوین مطلب