توکن غیرقابل‌تعویض یا ان‌اف‌تی (NFT) چیست؟

توکن غیرقابل‌تعویض

اگر هنوز نام توکن غیرقابل‌تعویض (Non-Fungible Token) یا به‌اختصار ان‌اف‌تی‌ (NFT) را نشنیده‌اید، به‌زودی با آنها آشنا خواهید شد؛ چه کارت‌های ورزشی دیجیتالی و چه آثار هنری دیجیتالی، ان‌اف‌تی‌‌ها طوفانی در اینترنت به راه انداخته‌اند و فقط طی چند ماه اخیر، حجم کل این توکن‌ها دوبرابر شده است؛ اما ماهیت دقیق این توکن‌ها چیست؟

ان‌اف‌تی‌ یا توکن غیرقابل‌تعویض چیست و چه کاربردی دارد؟

ان‌اف‌تی‌ یا توکن غیرقابل‌تعویض براساس فناوری بلاک چین ایجاد شده است و نشانه‌ای مبنی بر مالکیت یک دارایی ویژه محسوب می‌شود.

دقیقاً همانطور که هر بلیت یک کنسرت موسیقی نشانه مالکیت مکانی ویژه برای آن کنسرت موسیقی است، توکن غیرقابل‌تعویض نیز دارایی دیجیتالی است که در بلاک چین ذخیره می‌شود و نشان می‌دهد که دارندۀ توکن مالک اثر، شی، مکان یا یک ویژگی خاص است.

از آنجا که ماهیت بلاک چین شفاف است، همه کاربران شبکه می‌توانند بررسی کنند که چه کسی مالک کدام توکن است.

در مقابل دارایی‌های ‌تعویض‌نا‌پذیر، دارایی‌های تعویض‌پذیر قرار دارند که به‌راحتی قابل مبادله هستند. یک اسکناس ۱۰ هزار تومانی کاملاً تعویض‌پذیر است، به این معنا که شما به‌راحتی می‌توانید اسکناس ۱۰ هزار تومانی خود را با اسکناس ۱۰ هزار تومانی دوست‌تان عوض کنید، بدون اینکه ارزش هر یک از اسکناس‌ها تغییر کند. همچنین، می‌توان با پرداخت یک یا چند اسکناس ۱۰ هزار تومانی، کالایی خریداری یا خدماتی دریافت کرد، صرف نظر از اینکه این اسکناس متعلق به شما باشد یا متعلق به همسایه‌تان. درواقع، دارایی‌های تعویض‌پذیر را به‌راحتی می‌توانید تعویض یا مبادله کنید.

سکه‌ها و اسکناس‌های سنتی دارایی‌های تعویض‌پذیر هستند.

از سویی دیگر، توکن‌های غیرقابل‌تعویض توکن‌هایی منحصربه‌فرد هستند که نمی‌توان آنها را به‌راحتی تعویض کرد. یکی از اصلی‌ترین کاربردهای این توکن‌ها در زمینه مالکیت و خریدوفروش آثار هنری مشهود است. با استفاده از توکن‌های غیرقابل‌تعویض یا ان‌اف‌تی‌ها، میلیون‌ها دلار اثر هنری روی بلاک چین خرید و فروش می‌شود.

یکی از مشهورترین هنرمندانی که از ویژگی توکن‌های غیرقابل‌تعویض استفاده می‌کند، مایکل جوزف وینکلمن (Michael Joseph Winkelmann)، طراح و گرافیست معروف آمریکایی به بیپِل (Beeple) است. بیپِل اولین بار ۲۱ مورد از آثار هنری خود را به ارزش ۳.۵ میلیون دلار در بازار دیجیتالی نیفتی گِیتوِی (Nifty Gateway) به فروش رساند و پس از آن رکورد فروش شاهکارش به‌نام «هرروز: ۵۰۰۰ روز اول» را با قیمت ۶.۵ میلیون دلار در خانه حراج کریستی به ثبت رساند.

آثار هنری تنها مواردی نیستند که در این بازارهای دیجیتالی مبادله می‌شوند. کارت‌های ورزشی دیجیتالی نیز روزبه‌روز حجم بیشتری از فضای توکن‌های غیرقابل‌تعویض را به خود اختصاص می‌دهند.

تا به امروز، طرفداران بسکتبال بیش از ۲۳۰ میلیون دلار برای کارت‌های تاپ شات (Top Shot) بسکتبال ان‌بی‌اِی (NBA) هزینه کرده‌اند. این کارت‌ها نمایان‌گر لحظات تاریخی ویژه‌ای از این ورزش هستند و از هر کارت فقط تعداد محدودی وجود دارد. اخیراً، کارتی که لِبرون جیمز (Lebron James)، بسکتبالیست مشهور، را به تصویر کشیده بود با رقم خیره‌کننده ۲۰۰,۰۰۰ دلار و از طریق توکن‌های غیرقابل‌تعویض به فروش رفت. بلاک چین اتریوم مالکیت و کمیاب‌بودن این کارت‌ها را تضمین می‌کند.

تصویری تاپ شات از لبرون جیمز

اصلاً چرا افراد برای خرید این موارد از طریق توکن غیرقابل‌تعویض هزینه پرداخت می‌کنند؟

نکته جالب و دیوانه‌وار خرید با چنین مبلغ هنگفتی این است که هرکسی می‌تواند آثار هنری بیپل و تصویر لبرون جیمز را دانلود کند. فقط کافی است روی گزینه «ذخیره تصویر» (save image) لپ‌تاپ خود کلیک کنید. درواقع، آنچه خریداران را مجاب می‌کند چنین هزینه‌هایی پرداخت کنند، نه خود اثر هنری، بلکه اثبات مالکیت آن است.

خریداران توکن‌های غیرقابل‌تعویض شبیه به کلکسیونرهای آثار هنری هستند که باارزش‌ترین دارایی‌های خود را در موزه‌ها به نمایش می‌گذارند. از طریق توکن‌های غیرقابل‌تعویض، کلکسیونرهای آثار هنری می‌توانند حامی آنلاین هنرمندان مورد علاقه خود باشند.

با توجه به رشد و گسترش فناوری و البته قرنطینه‌ای که هنوز گریبان‌گیر جوامع انسانی است، کاملاً طبیعی به نظر می‌رسد که تصمیم بگیریم آثار هنری را از بازارهای دیجیتال خریداری کنیم. در گامی پیش‌تر، پلتفرم‌های ویژه‌ای همچون دیسِنترالند (Decentraland) به کاربران اجازه می‌دهد تا در دنیای دیجیتال، زمین یا املاک و مستغلات خرید و فروش کنند.

دیسِنترالند همیشه کاربران ویژه خود را داشته است؛ با این حال، طی ۶ ماه گذشته، این پلتفرم به یکی از رسانه‌های اجتماعی پربازدید تبدیل شده است و ظاهراً جای پای خود را در فضای اینترنت محکم کرده است.

اگرچه اولین آزمایش‌های توکن‌های ان‌اف‌تی به سال ۲۰۱۳-۲۰۱۴ بازمی‌گردد، به نظر می‌رسد که تازه در ابتدای سال ۲۰۲۱، بازار این توکن‌ها به بلوغ مطلوبی رسیده و مورد پذیرش عموم قرار گرفته است.  

در پلتفرم دیسنترالند می‌توانید زمین خود را ایجاد و با فروش آن درآمد کسب کنید.

با این وجود، چندین مسئله حل‌نشده در بازار توکن‌های غیرقابل‌تعویض باقی مانده است. از آنجا که ارز اصلی مبادله‌ای و شبکه‌ای که بازارهای ان‌اف‌تی روی آن بنا شده‌اند، ارز و بلاک چین اتریوم است، هزینه تراکنش این توکن‌ها بسیار زیاد است و پرداخت ۵۰ دلار کارمزد برای انتقال مالکیت یک توکن ان‌اف‌تی از خالق اثر به خریدار تبدیل به امری عادی شده است.

در پلتفرم‌هایی مانند رِیریبل (Rarible) یا اُپن سی (OpenSea) که پیشگامان فعلی بازار توکن‌های غیرقابل‌تعویض محسوب می‌شوند، نه‌تنها هر تراکنش (اعم از خلق ان‌اف‌تی، خرید و انتقال مالکیت) برای کاربران هزینه گزافی به همراه دارد، بلکه ترافیک شبکه اتریوم را به‌شدت سنگین‌تر می‌کند.

با این حال، با توجه به تغییر معماری شبکه اتریوم تا ابتدای سال ۲۰۲۲، امید به بهبود وضعیت تراکم شبکه وجود دارد. در این بین، بازارهای خاصی نیز راه‌حل‌هایی فنی برای رفع محدودیت‌های فعلی شبکه پیدا کرده‌اند.

به‌عنوان مثال، پروژه ان‌اف‌تی نوپای Drops.is قرار است به شما کمک کند تا علاوه بر خرید و فروش توکن‌های غیرقابل‌تعویض فعالیت‌های دیگری نیز در این حوزه انجام دهید. این پروژه جدید به کاربران اجازه می‌دهد ان‌اف‌تی جدید ایجاد کنند و به سهام‌گذاری و وام‌گیری از طریق ان‌اف‌تی‌های شخصی خود بپردازند. این پروژه همچنین با استفاده از راه‌حل‌های لایه دوم و شبکه پُلیگان (Polygon)، هزینه این تراکنش‌ها را به چند سِنت کاهش می‌دهد (که توسط خود پلتفرم پرداخت می‌شود) و از تراکم و ترافیک شبکه اتریوم نیز می‌کاهد.

اقتصادی نوین با توکن‌ غیرقابل‌تعویض

هیجان‌انگیزترین بخش انقلاب توکن‌های غیرقابل‌تعویض کمک و حمایت مالی از هنرمندانی است که در هنرهای دیجیتال تخصص دارند. تا به امروز، این هنرمندان به علت ماهیت هنر دیجیتال و امکان تکثیرپذیری بی‌نهایت این آثار، راه بسیار سختی برای فروش آثار هنری و خلاّقه خود داشتند. اما اکنون و به کمک توکن‌های غیرقابل‌تعویض، طرفداران واقعی این هنرمندان می‌توانند مستقیماً و بدون نیاز به واسطه یا پلتفرم شخص ثالث، از آنها حمایت کنند.

شایان ذکر است که هنرمندان تنها افرادی نیستند که می‌توانند از توکن‌های غیرقابل‌تعویض کسب درآمد کنند. حوزه‌های دیگر، همچون بازار فروش کارت‌های ورزشی، نیز به کمک توکن‌های غیرقابل‌تعویض رشد قابل‌توجهی داشته است.

اخیراً، پلتفرم معامله کارت ورزشی فوتبال سوریر (Sorare)، کارت ورزشی تصویر کیلیان ام‌باپه (Kylian Mbappé)، بازیکن مطرح فوتبال را به ارزش ۶۵,۰۰۰ دلار به فروش رساند.

به نظر می‌رسد کسب درآمد از طرفداران ورزش‌های مختلف که در قرنطینه خانگی محبوس شده‌اند، سود فراوانی برای این پلتفرم‌ها دارد، تا حدی که این حوزه توجه شرکت بزرگ بازی یوبیسافت (Ubisoft) را به خود جلب کرده است. یوبیسافت اخیراً با پلتفرم معاملات ان‌اف‌تی سوریر وارد همکاری شده است تا در پروژه‌های آینده این پلتفرم سهیم باشد.

پدیدۀ توکن‌ غیرقابل‌تعویض داغ‌ترین مبحث اخیر در حوزه ارزهای دیجیتال هستند و با جلب توجه روزافزون هنرمندان به این حوزه، بر شهرت و گسترش بازار توکن‌های غیرقابل‌تعویض نیز افزوده می‌شود.

قصد خرید یا فروش ارز دیجیتال در ایران را دارید؟ در این سایت می‌توانید با اطمینان و با چند کلیک خرید کنید:

نام ویژگی‌هاامتیاز
نوبیتکس
  • خرید ارز دیجیتال با کارت بانکی شتاب
  • بدون نگرانی از تحریم
  • معامله با کارمزد و سرعت مناسب
  • معاملات بیت‌کوین، اتریوم، ریپل، تتر و... در برابر ریال و دلار
شروع خرید و فروش

اگر مایل به مطالعه بیشتر درباره ارز دیجیتال هستید، پیشنهاد می‌کنیم کتاب "ارز دیجیتال، سیر تکامل طبیعی پول" را در اینجا دانلود کنید و بخوانید...

2 نظر
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مطالب مرتبط

آنچه باید در مورد سرمایه‌گذاری در دیفای بدانید

افزایش خارق‌العاده قیمت بیت کوین از سه ماهه دوم سال ۲۰۲۰، از سال گذشته تاکنون سرتیتر اخبار حوزه ارزهای دیجیتال بوده است. با این حال، سال ۲۰۲۰ شاهد رشد صنعت…
بیشتر بخوانید

داستان Yearn.finance (توکن YFI) چیست؟

YFI کریپتوکارنسی متعلق به پروتکل Yearn.finance است. YFI یک توکن حاکمیتی (governance token) محسوب می‌شود که به کاربران قابلیت رای دادن برای تعیین مسیر پروتکل را می‌دهد. از زمان راه‌اندازی…
بیشتر بخوانید

چین‌لینک Chainlink (ارز دیجیتال LINK) چیست؟

چین‌لینک به یکی از پروژه‌هایی که بطور متداول در فضای ارزهای دیجیتال استفاده می‌شود تبدیل شده است. چین‌لینک یه سرویس اوراکل غیرمتمرکز است که داده‌های بیرونی را به قراردادهای هوشمند…
بیشتر بخوانید